د صنعت او سوداګرۍ سرپرست وزیر نورالدین عزیزي په مشرۍ پلاوي، چې پکې د دې وزارت مرستیال مولوي قدرت الله جمال او د راستنېدونکو سوداګرو لپاره د اسانتیا برابرولو کمېټې غړي هم برخه وال دي، د کندهار په سپین بولدک کې له پاکستانه د راستنېدونکو کډوالو وضعیت له نږدې ولید.

 ښاغلي عزیزي له راستنېدونکو کډوالو سره د پوښاک په برخه کې زر کمپلې مرسته کړې، چې کډوالو ته د مرستو وېشل کېدونکې کمېټې ته وسپارل شوې.

 دوی د کډوالو د راستنېدو استقبال، روغتیایي خدمات او د خوراک او پوښاک په برخه کې د بوختو کمېټو هڅې او فعالیتونه له نږدې ولیدل.

 یاد پلاوي چې پکې د راستنېدونکو سوداګرو او صنعت کارانو ته د اسانتیا برابرولو کمېټې غړي هم مله دي له پاکستان سره پر کرښه د افغان سوداګرو په تېره بیا د سپین بولدک د سوداګرو د ترانزیت او تجارت اړوند ستونزو د حل ډاډ او بشپړ اطمینان ورکړ.

کابل والي شیخ محمد قاسم خالد، اقتصاد ريیس، سیندیزې حوزې رییس، د کليو پراختيا او بيا رغونې رييسانو په شتون کې د یوناما، ملګرو ملتونو له استازو سره په کابل ښار او ولسوالیو کې د اوبو د ‌ښه مديریت په موخه لیدنه کړې.

کابل والي شیخ محمد قاسم خالد ویلي، د کابل ولسونه اوس پاکو اوبو ته اړتیا لري او دغه اړتيا بايد پوره شي.

ښاغلي خالد د ملګرو ملتونو له استازي څخه غوښتي، چې نړۍ ته د افغانستان ريښتينی انځور وړاندې کړي.

کابل والي له افغانستان سره د ملګرو ملتونو له لوري د ترسره شويو مرستو په پار مننه کړې او زیاته کړې یې ده؛ چې د کابل ولسونه د پاکو اوبو له نشتون سره مخ دي‌ او اسلامي امارت هڅه کوي، ترڅو د دې بحران مخه ونيسي.

د نوموړي په وینا؛ د پنجشېر اوبه کولای شي د کابل شمالي برخه ښه مديریت کړي او همدا شان د شاتوت للندر پروژې په ګټې اخیستنې سره به کابل کې د اوبو ستونزه حل شي.

د اقتصاد ریيس انجنير حامد ابراهیم ویلي؛ د افغان ولسونو ستونزې په بنسټيزو پروژو حل کيږي او نړيوال بايد د افغانستان په بنسټيزو پروژو کار وکړي.

د یوناما او ملګرو ملتونو استازو افغانستان کې راغلی سرتاسري امنيت ستایلی او ویلي يي دي، د څښاک اوبو د کمښت ستونزې حل د يادو سازمانونو لومړيتوب دی.

د يوناما او ملګرو ملتونو استازو ديادې ستونزې حل ته چمتوالی ښودلی او ویلي يي دي؛ چې له مرکزي دفتر سره خبرې کوو، ترڅو کابل ښار کې د اوبو ستونزه حل شي.

د دې غونډې په پای کې د لا ښې همغږۍ په موخه یو ګډه کمیېټه هم جوړه شوې.

د غزې تړانګې پر بې‌دفاع ولس د صهیونیستي رژیم د یوې نیمې میاشتې مسلسل بمبارد وروسته، چې په نتیجه کې يې تر ۱۴ زرو زیات ملکیان شهیدان شول او صهیونیستي پوځ د بشري حقونو ټول حدود مات کړل، د څلورو ورځو لپاره پر اوربند د هوکړې اعلان د غزې ولس د لا زیاتو ملکي تلفاتو د مخنیوي پر لور یو مثبت ګام دی.

د بشري موقت اوربند د اعلان او د غزې اړمن ولس ته د بشري مرستو د رسولو په برخه کې د قطر دولت فعاله دیپلوماسي د ستاینې وړ ده او پکار ده، چې د غزې ولس د ژوند ژغورلو په خاطر اوربند دایمي شي.

 په غزه کې د بشري حقونو د نقض او د صهیونیستی رژیم له خوا د ټولو بشري حدودو ماتولو په تړاو د غربي دولتونو او د بشري حقونو مدعي سازمانونو دوه‌ګوني چلن د دوی اعتبار ته نه جبرانېدونکی زیان ورساوه.

 د فلسطین د قضیې جامع او تلپاتې حل دا دی، چې د تاریخي فلسطین د اراضي اشغال پای ته ورسېږي او فلسطینیانو ته حق ورکړل شي، چې د نورو ملتونو په څېر پر خپل تاریخي قلمرو مستقل دولت ولري.

د سرپل ولایتي مسولين وايي؛ چې هره ورځ د دغه ولایت د قشقري نفتو څاګانو څخه ۹۰۰ ټنه نفت ویستل کیږي.

د سرپل والي محمدیعقوب عبدالرحمن اکه د قشقري نفتو تاسیساتو څخه د امنیتي وضعیت ارزونې په موخه له یادې سیمې څخه د لیدنې پر مهال د قشقري بلاک د هېواد ستره شتمني بللې ده.

نوموړي ویلي، چې قشقري د نفتو څاګانې د افغانانو ملي شتمني ده او په عوایدو به یې د هېواد بیارغونه او پراختیا کې ګټه واخیستل شي.

د یاد ولایت والي زیاته کړې؛ د قشقري عوایدو یوه برخه د سرپل بیارغونې او پراختیايي پروژو کې لګول کېږي او په وینا یې، ځینې نورې پروژې هم ترلاس لاندې لري.

دوحه کې د اسلامي امارت سفارت سرپرست ډاکتر محمد نعيم د قطر هېواد د ځوانانو او سپورټ وزارت له وزير صلاح بن غانم العلي سره لیدنه کړې.

په ناسته کې د سپورټ اړوند موضوعاتو په اړه بحث شوی، دواړو لوريو د سپورټ په اهميت ټينګار کړی او ویلي يي دي؛ چې سپورټ د ولسونو او هېوادونو تر منځ د نږديکت يوه ښه او مهمه وسيله ده.

 سرپرست سفير له یاد وزير او له قطر هېواد څخه مننه کړې؛ چې د سپورټ په برخه کې يې هم له افغانانو سره مرستې کړې دي او په راتلونکې کې یې ددغو مرستو د دوام او پراخوالي غوښتنه کړې.

صلاح بن غانم العلي په دې برخه کې د خپلو هڅو ډاډ څرګند کړی او ویلي يي دي؛ زموږ وزارت کوښښ کوي، چې له افغانستان سره د سپورټ په مختلفو برخو کې همکاري او ګډه همغږي ولري.

کندهار کې د عاليقدر امیرالمؤمنین شیخ القرآن والحدیث مولوي هبة الله اخندزاده حفظه الله په مشرۍ د افغانستان د اسلامي امارت د وزیرانو شوری غونډه وشوه.

عالیقدر امیرالمؤمنین حفظه الله وزیرانو ته هر اړخیزه وینا وکړه او ويې ویل، ستاسو مسولیتونه خورا درانه او د ښه خدمت په صورت کې د دنیا او اخرت د کامیابۍ ذریعه دي.

نوموړي زیاته کړه، اوسنی اسلامي نظام د افغان مجاهد ولس د بې سارو قربانیو په نتیجه کې رامنځ ته شوی، چې په دې توګه د شریعت نفاذ او د ولس خدمت د مسولینو لومړنۍ دنده بلل کیږي، په هر وزارت پورې د افغانستان د قریب ۴۰ ملیونه ولس حقوق اړه لري، نو که خدای مکړه کوم مسول غفلت کوي، د ۴۰ میلیونه ولس حقوق ورسره ضایع کیږي.

موږ او تاسو باید د خپل  ولس قدر او خدمت وکړو، د دې لپار چې دې ولس له موږ سره ډيره وفا کړې ده، پام چې بې وفایي ور سره ونه کړئ، ټول ولس ته په یوه نظر ګورئ، ځکه چې تاسو اوس د یوې ولسوالۍ یا یوه ولایت مسولین نه یاست؛ بلکې د ټول افغانستان مسولیت په غاړه لرئ.

 محترم امیرالمؤمنین وویل، هره دوره تیرېدونکې ده، موږ او تاسو باید کوښښ وکړو، چې راتلونکو نسلونو ته ښه اصول، ښه لوایح او غوره اخلاق پریږدو.

نوموړي زیاته کړه؛ کوښښ کوئ، چې د زور پر ځای د تشویق، ترغیب او نیکو اخلاقو له لارې خلک دین او اسلامي اخلاقو ته را وبولئ، د زور له لارې خلک مقابله در سره کوي خو په تشویق سره ملګرتیا او اخلاص در سره کوي.

عالیقدر امیرالمؤمنین توصیه وکړه، چې د تېرو بدنامو مسولینو له انجام څخه عبرت واخلئ، د علمي او جهادي دورې عادات درڅخه هیر او پاتې نه شي، د سلفو صالحینو اخلاق په ځانو کې را ولئ، که مسولیت در وسپارل شو خوشحاله کیږئ مه، او که درڅخه واخیستل شو خفه کیږی مه.

د ریاست الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر او د تجارت وزارت سرپرست حاجي نورالدین عزیزي، ایران او پاکستان ته د خپلو وروستیو سفرونو راپورونه وړاندې کړل او د هېواد د صادراتو، وارداتو او ترانزيټ لپاره د بېلابېلو لارو په غوراوي خبرې وشوې.

همدا راز په راروان ژمي کې د  خوراک او سون موادو د تهیه کولو او پر وخت رسولو په تړاو لازم تصاميم ونیول شول.

وروسته د افغانستان بانک د ریيس ملا هدایت الله بدري لخوا  د افغانیو د ارزښت ساتلو او ورسره تړلیو موضوعاتو په اړه معلومات وړاندې شول او په دې برخه کې د اسلامي امارت د رغنده پولي سیاست د لا تقویت او ور سره تړلو ټولو برخو کې د لا ښه شفافیت په تړاو لازم تصمیمونه ونیول شول.

هېواد ته د را ستنېدونکو کډوالو د وضعیت، خدماتو او ځای پر ځای کولو په اړه د ریاست الوزرا د اداري مرستیال مولوي عبدالسلام حنفي په مشري جوړ شوي کمېسیون د خپل کاري راپور د وړاندې کولو تر څنګ د اسلامي امارت له لوري د نیول شویو تدابیرو تفصیل وړاندې کړ، چې د عالیقدر امیرالمؤمنین له لوري ټولو وزیرانو ته هدایت وشو ترڅو د کډوالو خدمت ته لاهم د خپلو کارونو په سر کې ځای ورکړي.

له ګاونډیو او نورو هېوادو سره د اړېکو د لا پراختیا او د شته ستونزو د حل په اړه په موجوده وضعیت او روان سیاسي فعالیت هم بحث وشو او د رغنده پالیسيو د پلي کولو لپاره د بهرنیو چارو سرپرست وزیر په سر پرستۍ د سیاسي کميسیون غړو ته د بهرنۍ او کورنۍ پالیسي او تګ لارې د چمتو کولو په اړه دنده وسپارل شوه.

د هېواد د نوی نسل د ښې روزنې او په تعلیمي چارو کې د ښو خدماتو وړاندې کولو په بېلابېلو (دیني او عصري) برخو کې د علمي ظرفیت لوړولو د استادانو او شاګردانو د مشکلاتو د حلولو په تړاو تر بحث او مشورو وروسته اړین تصمیمونه ونیول شول. 

د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت پلاوي ازبیکستان ته د رسمي سفر په ترڅ کې د هېواد د کرنې او مالدارۍ خونې د مسولینو په شتون کې په ازبیکستان کې له مېشتو یو شمېر افغان سوداګرو سره لیدنه کړې.

 په دې کتنه کې د کرنې وزارت د کرنې او مالدارۍ مرستیال مولوي صدراعظم عثماني په ازبیکستان کې مېشتو افغان سوداګرو ته د هر ډول همکارۍ ډاډ ورکړی او له هغوی یې غوښتي، چې په هېواد کې پانګونه وکړي.

نوموړي ویلي؛ په افغانستان کې بشپړ امنیت تامین شوی او امیرالمؤمنین حفظه الله له خصوصي سکتور څخه د ملاتړ امر صادر کړی، نو راشئ او په خپل هېواد کې پانګونه وکړئ او که کومه ستونزه لرئ، له موږ سره یې شریکه کړئ، تر څو د حل په پار یې اساسي ګامونه پورته کړو.
د افغانستان د کرنې او مالدارۍ خونې رییس خان محمد فروتن هم په دې ناسته کې د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت او د افغانستان د کرنې او مالدارۍ خونې ترمنځ د همکارۍ هوکړه لیک ته اشاره کړې او له افغان سوداګرو یې غوښتي، چې په هېواد کې پانګونه وکړي.
په دې ناسته کې په ازبیکستان کې مېشتو افغان سوداګرو خپل نظریات، وړاندیزونه او ستونزې مطرح کړي او په دې برخه کې یې د اسلامي امارت د همکارۍ غوښتنه کړې، چې د کرنې او مالدارۍ مرستیال مولوي صدر عثماني او په ازبیکستان کې د افغانستان د سفارت لومړی سکرتر له خوا دوی سره د هر اړخیزې همکارۍ ډاډ ورکړل شوی.

د کرېکټ نړیوالې شورا د وخت د ضایع کېدو مخنيوي په پار یو نوی قانون رامنځته کړ، چې له مخې یې د یوه اور په ختمېدو سره دویم بالر مکلف دی، چې له ۶۰ ثانیو مخکې خپله توپ‌اچونه پیل کړي.

په دې قانون کې ویل شوي، که دویم توپ‌اچوونکی درې ځلې په خپل ټاکلي وخت توپ‌اچونې ته حاضر نه شي، نو مقابلې لوبډلې ته ۵ اضافي منډې ورکول کیږي.

دغه قانون به لومړی ځل راتلونکي ډیسمبر میاشت کې د انګلستان او ویسټنډیز تر منځ د یو ورځنیو سیالیو پر مهال پلی شي.

ICC د سه شنبې په ورځ په یوه مطبوعاتي اعلامیه کې وویل، دغه قانون به د لوبې پر مهال د اورونو ترمنځ د وخت ضایع کېدو مخنیوی وکړي او لوبه به په ټاکلي وخت کې ترسره شي.

په 2022 میلادي کال کې ICC د کرېکټ په یو ورځنیو او ۲۰ اوریزو سیالیو کې د وخت ضایع کېدو لپاره د میچ جریمه ټاکلې وه، خو اوس د لوبې شرایطو سره سم د دواړو فارمټونو لپاره جریمه دا ده، چې ډګر ساتونکې لوبډله د لوبې له وروستي اور وړاندې لوبه په ټاکلي وخت پای ته و نه رسوي، نو د جریمې په ډول به په وروستي اور کې یو ډګر ساتونکی د دایرې داخل ته راولي.

په کرېکټ کې د سټاپ کلاک درلودل یو بې ساری اقدام دی، چې په دې سره توپ اچوونکی مجبوریږي، ترڅو په ۲۵ ثانیو کې ځان توپ اچونې ته چمتو کړي.

په ۲۰۱۸ کال کې د د کرکټ نړیوالې کمیټې (MCC) لخوا د شاټ کلاک وړاندیز هم شوی و، ترڅو په ټولو فارمیټونو کې د اور د کرار رفتار سره مبارزه وکړي.

MCC کمیټې، چې پخواني نړیوال لوبډلمشران (ریکي پونټینګ، سوراو ګنګولي او کمار سنګاکارا) په کې شامل وو، سپارښتنه کړې وه چې “شاټ کلاک” دې په لوبه کې د د وخت ضایع کېدو په وخت کې وکارول شي.

هغه وخت پونټینګ ویلي و؛ چې اور په پای کې باید ډګرساتونکي او توپ وهونکي په عادي حالت کې وي او په ټاکلي وخت کې باید توپ وهنې ته چمتو وي.

احسان الله عادل

 د پانګونې بین‌الوزارتي کمېټې نوبتي غونډه ترسره او له اجنډا سره سم د پانګونې کورنیو او بهرنیو شرکتونو له لوري د وړاندې شوو طرحو په اړه هراړخیز بحث وشو.

دغې ناستې ته د پښتني بانک مخامخ د کابل ښاروالۍ اړوند ځمکه کې د دوه پوړیزې سوداګریزې ودانۍ جوړولو، په بلخ ولایت کې د ډبرو سکرو د بار او خالي کولو له پاره د عصري او معیاري ترمینل جوړولو، او د سروبي ولسوالۍ د نغلو په ساحه کې د ۲۲ میګاواټه لمریزې برېښنا د تولید طرحې د بحث لپاره وړاندې شوې وې.

یادې طرحې په پرنسیپ کې د پانګونې بین الوزارتي کمېټې له لوري تایید او د تخنیکي، اقتصادي او حقوقي ارزونې لپاره یې اړوند وزارتونو ته راجع کړې.

دغه راز د ټولګټو وزارت له لوري د لویو لارو په اوږدو کې د لنډمهاله تمځایونو د جوړولو طرحې په اړه راپور وړاندې شو.

یاده طرحه تایید شوه او اړوند وزارت ته دنده وسپارل شوه، چې راتلونکي پړاوونه دې بشپړ او د پروژې د عملي چارو پیل په موخه دې یاده پروژه د منظورۍ له پاره اقتصادي کمیسیون ته وړاندې کړي.

د لوړو زده کړو وزارت مالي او اداري مرستیال او ورسره مل پلاوي د بامیان پوهنتون د ۱۴۰۲هـ.ش کال محصلینو په فراغتغونډه کې ګډون کړی.

په یاده غونډه کې د لوړو زده کړو وزارت مالي او اداري مرستیال مولوي حافظ محمد حامد حسیب فارغو شویو محصلینو ته د مبارکۍ تر څنګ، له هغوی غوښتي چې خپلو لوړو زده کړو ته دوام ورکړي.

نوموړي محصلین د ماسټري او دوکتورا لوړو زده کړو ته هڅولي او ویلي يي دي؛ لوړو زده کړو وزارت په ټولنه کې اړتیا ته په کتو په هېواد کې دننه د ماسټري او دوکتورا پروګرامونه رامنځته کړي او په هېواد کې د لوړو زده کړو پراختیا او پرمختګ ته ژمن دی.

ښاغلي حامد حسیب زیاته کړې؛ چې لوړو زده کړو وزارت په هېواد کې د فوق لېسانس پروګرامونو لپاره د افغان نړیوال اسلامي پوهنتون په نامه ځانګړی پوهنتون جوړ کړی، تر څو په هېواد کې په لوړو تحصیلي کچو علمي کادرونه وروزي.

د لوړو زده کړو وزارت مالي او اداري مرستیال ویلي؛ دغه وزارت د نورو وزارتونو او ادارو لپاره بشري ځواک روزي.

هغه له فارغ شویو محصلینو څخه غوښتي، چې له خپل تر لاسه شوې پوهې او مهارتونو څخه د خپلې ټولنې او هېواد په خدمت کې کار واخلي.

نوموړي د لوړو زده کړو وزارت دوه کلن مزل او لاسته راوړنو ته په اشارې سره فارغو شویو محصلینو ته ډاډ ورکړی، چې اسلامي امارت به د کار او خدمت زمنیه ورته برابروي.

د بامیان ولایت والي مولوي عبدالله سرحدي ویلي؛ تعلیم او تعلم د انسان معنویت لوړوي او الله تعالی ته یې نیږدې کوي.

نوموړي د دیني او عصري زده کړو تر منځ د شته واټن پر ختمولو ټينګار کړی او ولسونه یې یووالي ته رابللي دي.

د لوړو زده کړو وزارت د دولتي محصلانو رییس استاد حامد یعقوبي د فارغو شویو محصلینو د کورنیو او پلرونو ستاینه کړې، چې په سختو شرایطو کې یې د خپلو اولادونو لپاره د درس زمینه برابره کړې وه.

نوموړي ویلي؛ چې موږ یو وخت له علمي، سیاسي او اقتصادي پلوه په نړۍ کې لومړی مقام درلود او نړۍ مو رهبري کوله، چې یو ځل بیا باید خپل واقعي هویت ته وروګرځو.

ښاغلي یعقوبي ویلي؛ موږ باید په هېواد کې د سرتاسري امنیت، اسلامي نظام او د لوړو زده کړو په برخه کې د دا ډول لاسته راوړنو شکر ادا کړو او مثبته ګټه ترې واخلو.

د بامیان پوهنتون ریيس مفتي حضرت محمد برهاني فارغو شویو محصلینو ته ویلي؛ تاسو د خپلې ټولنې پر وړاندې مسولیت لرئ او له هغوی څخه یې غوښتي، چې په ستخو لارو له کډوالۍ ډډه وکړي.

د بامیان پوهنتون اووه پوهنځيو له ۳۴ څانګو څخه ۷۶۰ کسان فارغ او ټولنې ته د خدمت لپاره وړاندې شول.

د لوړو زده کړو وزارت مالي او اداري مرستیال او ورسره مل پلاوي د ۶ میلیونه او ۶۰۰ زره افغانیو په لګښت د بامیان پوهنتون د بیارغونې پروژې پرانیسته هم وکړه.