د رییس‌الوزرا د اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند په مشرۍ د اقتصادي کمیسیون غونډه کې د شهزاده سرای تر څنګ د سوداګریز مرکز په جوړولو هر اړخیز بحث وشو او پرېکړه وشوه، چې د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت د سرپرست په مشرۍ، د ښار او کور جوړولو وزارت او کابل ښاروالۍ مسلکي انجنیران دې د اقتصادي معاونیت، مالیې وزارت او د پانګونې د تسهیل ریاست د استازيو په شتون کې د یاد سوداګریز مرکز د ودانۍ جوړولو نقشه په هر اړخیز ډول وڅېړي او راپور یې دې اقتصادي کمېسیون ته وړاندې کړي.

د دې تر څنګ د ډبرو سکرو او په کانونو پورې اړوندو موضوعاتو د څېړنې په موخه بلخ او سمنګانو ولایتونو ته د استول شوي پلاوي راپور واورېدل شو او له بحث وروسته تایید شو.

دغه راز تصمیم ونیول شو چې د کانونو او پټرولیم وزارت د یو معین په مشرۍ دې په ولایتونو کې د مرکزي وزارتونو او ادارو د اړوندو ریاستونو څخه یوه ګډه کمېټه جوړه شي، تر څو د کانونو ټولې اړوندې چارې وڅاري.

د دې تر څنګ د مس عینک په کان کې د شته لرغونو اثارو د لېږد په اړه د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت پر چمتو شوې طرحه بحث او په دې اړه اړوندو مسوولینو ته اړینې لارښوونې شوې دي.

د بلخ والي مولوي محمد داوود مزمل کلدار ولسوالي ته د سفر په ترڅ کې د قوش تیپې کانال له د چارو له پرمختګ څخه لیدنه کړې.

نوموړي په دغه لیدنه کې د قوش تيپې کانال د افغانانو لپاره د هیلو څرک او د کرنیز او اقتصادي پرمختګ راز یاد کړی دی.

د بلخ د ولایت مقام ویاند وايي؛ د اسلامي امارت چارواکي هڅه کوي چې د دې سترې پروژې چارې په ښه ډول پر مخ یوسي.

د قوش تیپې کانال د هېواد په شمال کې د اوبو له سترو کرنیزو کانالونو څخه دی، چې تر اوسه یې د لومړي فاز له عمومي حجم څخه ۴۲ سلنه چارې بشپړې شوې دي.

د کرنې، اوبولګولو او مالداري وزارت مرستیال مولوی صدراعظم چې د کابل پوهنتون دکرنې پوهنځی د څېړنیزو پوسټرونو په نندارتون کې یې ګډون کړی و ویلي، چې «کرنیز تولیدات باید معیاري، سوداګریز او صنعتي شي.»

مولوی صدر اعظم زیاته کړې چې «د افغانستان ۸۰ سلنه وګړي په کرنه او مالداري بوخت دي او کرنه معیاري څېړنې ته اړتیا لري.»

له بل لوري د کابل پوهنتون رییس دوکتور اسامه عزیز په دې نندارتون کې ویلي چې «افغانستان یو کرنیز او په کرنه متکي هېواد دی، په دې برخه کې د مسلکي کسانو روزنه او څېړنې اړینې چارې دي او موږ معیاري څېړنو ته اړتیا لرو.»

د کابل پوهنتون کې د کرنیزو پوسټرونو نندارتون، د لوړو زده کړو او کرنې وزارتونو د مرستیالانو، دکابل پوهنتون د رییسانو او استادانو، متخصصینو او زده کړیالانو په حضور کې جوړ شوی و.

په بهرنیو چارو کې د پاکستان د دولت وزیرې حنا رباني کهر له مولوي عبدالسلام حنفي سره په لیدنه کې ویلي، چې پاکستان د افغانستان ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی لري او له لاسته راغلو فرصتونو باید سمه ګټه واخیستل شي.

نوموړې د ستونزې د ژر حل غوښتنه کړې او زیاته کړې یې ده، چې د افغان بندیانو د خلاصون لپاره میکانیزم موجود دی.

مولوي عبدالسلام حنفي د ټاپې، ټاپ، کاسا زر او پېښور-کابل-ترمذ رېل پټلۍ په څېر سترو پروژو د تطبیق په برخه کې همکارۍ ته چمتووالی ښودلی دی.

د ریاست الوزرا اداري مرستیال زیاته کړې، موږ د ډبرو سکرو د سوداګرۍ میکانیزه کولو په لټه کې یوو او په همدې موخه مو بین الوزارتي باصلاحیته ګډه کمېټه جوړه کړې ده.

د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت مرستیال د یوه پلاوي په مشرۍ د شهیدانو د کورنیو وضعیت ارزونې په موخه فاریاب ته سفر کړی.

شیخ عبدالحکیم حقاني د فاریاب له والي، د شهیدانو او معلولینو چارو ادارې له مشرتابه پلاوي او د دغه ولایت له مسوولینو سره په غونډه کې د شهیدانو له وارثینو سره د چلند د څرنګوالي په اړه خبرې کړې دي.

د شهیدانو د کورنیو یو شمېر وارثانو د حکومت له لوري دوی ته له پاملرنې خوښي څرګنده کړې او خپلې غوښتنې یې وړاندې کړې دي.

د دې تر څنګ د فاریاب د شهیدانو او معلولینو چارو ریاست مسولین د شهیدانو وارثینو او معلولینو ته د امتیازاتو د ورکړې سیستم د معیاري کېدو خبر ورکوي.

د بهرنیو چارو سرپرست وزیر مولوي امیرخان متقي د حنا رباني کهر په مشري راغلي پاکستاني پلاوي سره یاد هېواد کې د افغان بنديانو په خلاصون،د تګ راتګ په برخه کې د اسانتیاوو په رامنځته کولو، د سوداګرۍ او ټرانزیټ پر چټکوالي، د ټاپي، ټاپ او رېل پټلۍ پروژې پر پیل او یو شمېر نورو موضوعاتو خبرې کړې. پاکستاني پلاوي له افغان مهاجرینو سره د ښه سلوک، د تګ راتګ په لارو او د ویزو په ورکړه کې د ستونزو د حل ژمنه کړې او زیاته کړې یې ده، چې له افغانستان سره د سوداګرۍ او ټرانزیټ په پیاوړتیا کې به لازم اقدامات ترسره کړي، ترڅو دوه اړخیزې عامه ګټې خوندي وساتل شي.

دعالیقدرامیرالمومنین حفظه الله د فرمان په اساس د فاریاب ولایت په اوو ولسوالیو کې د کوکنارو د کښت مخنیوي کمپاین پیل شو.

د فارياب امنيې قوماندانۍ له نشه يي توکو سره د مبارزې مدیر ملا محمد يونس اخندزاده وايي، چې دغه کمپاين د پلان له مخې په خواجه سبزپوش، شيرين تګاب، دولت اباد، قرمقول، قرغان، اندخوى او خان ​​چهارباغ ولسواليو کې پيل شوى دى.

د نشه یي توکو پر وړاندې د مبارزې مدیر د ولسوالانو، مبلغانو او د جوماتونو د ملا امامانو په غونډه کې د عالیقدر امیرالمومنین شیخ الحدیث مولوي هبة الله اخندزاده حفظه الله فرمان ولوست او غوښتنه یې وکړه، چې د کوکنارو او زیان رسوونکو بوټو له کرلو ډډه وکړي او پر ځای یې د حلال او بدیل معیشت کښت پیل کړي.

په دې کمپاین کې ولسوالانو د ولسونو په استازیتوب ژمنه وکړه چې د فرمان په پلي کولو کې به پوره هڅه کوي.

د یادولو وړ ده چې څه موده وړاندې عالیقدر امیرالمومنین حفظه‌ الله په هیواد کې د نشه يي توکو د کښت او قاچاق د مخنیوي فرمان صادر او اړونده چارواکي یې مکلف کړل، چې له سرغړونکو سره د شرعي احکامو مطابق چلند وکړي.

پروان کې د اوبو د یو پایپ لاین د غځولو په پایله کې نږدې زر کورنۍ د څښلو له اوبو برخمنې شوې.

افغانستان د اوبو له طبیعې سرچینو غني دي، خو د هیواد یو شمېر سیمې د څښلو د صحې اوبو له کمښت او نشتون سره مخ دي.

پروان ولایت سربېره پر دې چې د اوبو د ډېرو او ښو سرچینو درلودونکې دی، خو خلک یې تر اوسه د څښلو له پوره اوبو برخمن نه دي

د یاد ولایت په مرکز چاریکار ښار کې د اوبو د هغې شبکې چې ۹۰۰ کورنۍ به ترې ګټه پورته کوي د یوې برخې د افتتاح په مراسمو کې ځایي چارواکو د دغه ولایت د خلکو د اوبو د کمښت او صحي اوبو ته د نه لاسرسي د ستونزې د حل ډاډ ورکړ.

پر همدې مهال د محلي شوراګانو او اوبو رسونې یو شمېر استازي د حکومت د دغه اقدام هرکلی کوي او زیاتوي چې د اوبو د دغې شبکې څخه ۹۰۰ کورنۍ برخمنې شوي دي.

د پروان ولایت د پارچه شش اړوند د څښلو د پاکو اوبو یاد غځول شوی پایپ لاین د سره صلیب په تمویل سره په ۴۴ زره امریکایی ډالرو جوړ شوی دی.

د ننګرهار کانال ریاست مسولین وايي، چې د مالداري له فارمونو په ورځني ډول ۳۵۰ لیټره تازه شیدې تولید او په کلني ډول څه باندې یو میلیون افغانۍ عواید راټولوو.

د مسولینو په وینا یاد فارمونه هډې فارم کې په ۱۷ جرېبه ځمکه جوړ دی، چې ۳۰۰ څاروي پکې ساتل کېږي.

یادو څارویو ته د هډې په فارم کې په ۴۰ جرېبه ځمکه باجره کرل شوې، چې د څارویو لپاره تر ټولو ګټور خواړه بلل کېږي.

دا فارمونه چې د کانال د عوایدو غوره سرچینه دي، په کلني ډول د اټکل له مخې ۷ میلیونه افغانۍ لګښت لري.

په یادو فارمونو کې بېلا بېل پراختیايي فعالیتونه روان دي او لسګونه کسانو ته د کار زمینه پکې برابره ده.