بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین والصلاه والسلام علی محمد وعلی آله وأصحابه أجمعین و بعد:
آقای سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه، نمایندگان کشورهای عضو و مهمان نشست فارمت مسکو، خانمها و آقایان گرامی!
صبح شما بخیر!
نخست از فدراسیون روسیه سپاسگزاری میکنم که برای نخستینبار افغانستان را بهعنوان عضو رسمی به نشست فارمت مسکو دعوت کرد؛ همچنان از میزبانی گرم، مهماننوازی و استقبال صمیمانه حکومت روسیه بهویژه جناب آقای لاوروف، وزیر امور خارجه قدردانی میکنم.
با استفاده از این فرصت میخواهم از فدراسیون روسیه به خاطر اقدام شجاعانهاش در به رسمیت شناختن امارت اسلامی افغانستان قدردانی کنم؛ این گام مهم راه را برای همکاریهای بیسابقه و عملی میان ما گشود.
همانطور که آگاه هستید، آخرین نشست ما در چارچوب فارمت مسکو در تاریخ ۴ اکتبر سال ۲۰۲۴ میلادی برگزار شد، از آن زمان تاکنون، تحولات چشمگیری در منطقه و جهان رخ داده است؛ خوشبختانه روابط افغانستان با منطقه بیش از پیش تقویت شده و در مسیر ثباتِ بیشتر گام برمیدارد، این امر بیانگر و نشان دهنده درک مناسب و نیت خیر جامعه بیرونی نسبت به افغانستان است.
حضار محترم!
ما و شما در زمانی گردهم آمدهایم که موجی از تحولات و تغییرات در منطقه و جهان در جریان است. آنچه برای من حائز اهمیت مخصوص است، تقویت روابط ما و شما در این دوران حساس بر پایه اعتماد و اطمینان متقابل میباشد. گردهمایی جاری، گواه روشن این روند مثبت است.
در بیش از حدود چهار سال گذشته، امارت اسلامی افغانستان دستآوردهای بیسابقهای در عرصههای امنیت، سیاست خارجی و اقتصاد داشته است که تمام جهان بهشکل عمومی و نمایندگان کشورهای حاضر در این نشست به طور خصوصی نهباید آنها را نادیده بگیرند.
با رویکارآمدن امارت اسلامی چالشهای امنیتی بزرگی برای ما به ارث رسیده بود؛ از جمله گروه داعش، مافیای مواد مخدر، قاچاق اسلحه و سایر عواملی که کشور ما را از منطقه و جهان منزوی و بیگانه کرده بودند.
خوشبختانه این تهدیدات اکنون به خوبی مدیریت شدهاند. افغانستان دیگر تهدیدی امنیتی نیست، بلکه به شریک ثبات منطقهای و فرصتی برای توسعه اقتصادی بدل شده است.
حضار گرامی!
با استفاده از فرصت کنونی میخواهم توجه ویژه شما را به موضوع امنیت افغانستان جلب کنم، در نخست باید صراحتاً واضح شود که چالشهای امنیتی در منطقه با آمدن امارت اسلامی آغاز نشدهاند، بلکه ریشهای بیش از چهاردهه دارند.
حضور غیرقانونی نیروهای خارجی در ۲۰ سال گذشته و همکاری برخی کشورها با این حضور، عوامل اصلی بیثباتی امنیتی در منطقه بودند که خوشبختانه در چهار سال اخیر، تمامی عوامل ناامنی در افغانستان ریشهکن شدهاند.
ما بر این باوریم که روند مثبت جاری باید تقویت و بهدرستی مدیریت شود تا اشتباهات گذشته تکرار نگردند. منطقه ما نهباید بار دیگر قربانی محاسبات اشتباه و سیاستهای ناقص شود.
به شما معلوم است که مدتی پیش، بیانیه مشترکی از جانب چند کشور منتشر شد و در آن به حضور گروههایی در افغانستان اشاره شده بود. لازم میدانم بهصراحت اعلام کنم که در افغانستان هیچ گروهی حضور ندارد که از خاک این کشور علیه سایر کشورها استفاده کند. از کشورهایی که از ناامنی رنج میبرند انتظار میرود مسوولیت وضعیت خود را به دوش بکشند. بنده با ابراز تاسف میگویم که برخی طرفها بهجای ستایش آرامش و امنیت چهار سال اخیر، تلاش میکنند افغانستان را تهدیدی برای منطقه جلوه دهند.
من این تلاشها را به شدیدترین الفاظ محکوم میکنم و از همه کشورها میخواهم بر پایه واقعیات میدانی و اطلاعات مستقل خود، موضعی واقعبینانه اتخاذ کنند تا بتوانیم برای مشکلات منطقه راهحلهایی مؤثر و عملی بیابیم.
اطلاعات ما نشان میدهد که گروههایی مانند داعش و دیگران در برخی کشورهای منطقه مراکز تجهیز و آموزش ایجاد کردهاند که مایه نگرانی و تشویش برای حکومت افعانستان میباشد.
همچنین، با ممنوعیت کشت مواد مخدر در افغانستان، تولید و قاچاق این مواد بهطور بیسابقهای در خارج از کشور افزایش یافته است. کشورهای منطقه باید تحقیقات و تفحصات مستقل خود را در این زمینه آغاز کنند.
حضار ارجمند!
در حوزه اقتصاد میخواهم ابراز کنم که امارت اسلامی افغانستان برای نخستینبار، استراتژی پنجساله ملی توسعه را اعلام کرده که هدف آن تقویت بنیانهای اقتصادی کشور از طریق رشد تولید، افزایش سرمایهگذاری، توسعه صادرات و گسترش زیرساختهاست.
در چهار سال گذشته روند باثبات اقتصادی ما دستآوردهای چشمگیری داشته است. میخواهم به برخی نکات کلیدی اشاره کنم:
۱. تولید ناخالص داخلی
در آغاز امارت اسلامی تولید ناخالص کشور حدود ۱۴.۴ میلیارد دالر بود، اکنون این رقم به ۱۷.۴ میلیارد دالر رسیده است که نشانگر رشد سالانه نزدیک به ۳ درصد است و حاصل تقویت بخش تولید، بازار داخلی و مدیریت سیستم عواید است.
۲. افزایش صادرات
صادرات سالانه افغانستان در چهار سال گذشته از ۷۰۰ میلیون دالر به ۲ میلیارد الر افزایش یافته و اکنون محصولات افغانستان به ۷۰ کشور جهان صادر میشود که گواهی روشن بر دسترسی به بازارهای جهانی و رشد درآمدهای ارزی است.
۳. افزایش واردات و قدرت خرید
در مقایسه با سال ۲۰۲۰، واردات سالانه از ۶.۵ میلیارد دالر به ۱۲ میلیارد رسیده است که نشاندهنده افزایش مصرف داخلی و بهبود قدرت خرید مردم و نیز بهبود شاخصهای اقتصادی و سطح زندگی است.
۴. استقلال مالی بودجه
تمام مصارف دولتی امارت اسلامی در حال حاضر از منابع بودجه داخلی تمویل میشود در حالیکه در دوره گذشته سالانه بین ۴ تا ۶ میلیارد دالر کمک خارجی صرف مخارج دولت میشد؛ اکنون گامهای مهمی در مسیر استقلال مالی برداشتهایم و تمامی هزینههای جاری و توسعهای از منابع داخلی تأمین میگردد.
۵. سرمایهگذاریهای خارجی و تعهدات
در چهار سال گذشته ما موفق به جذب تعهداتی به ارزش ۲۱ میلیارد دالر سرمایهگذاری شدیم که از این میان، تاکنون ۷ میلیارد دالر به سرمایهگذاریهای عملی تبدیل شده است. این سرمایهگذاریها عمدتاً در بخشهای زیربنایی، انرژی، معادن و پروژههای تولیدی صورت گرفته و باعث رشد پایدار در این حوزهها شدهاند.
۶. گسترش تولیدات صنعتی
در سال ۲۰۲۰ حدود ۳۵۰۰ کارخانه صنعتی در افغانستان فعال بودند؛ اما اکنون شمار کارخانهها از ۶۰۰۰ نیز فراتر رفته است. این خود شاخصی اساسی از توسعه بخش تولید، افزایش تولیدات داخلی و ایجاد فرصتهای شغلی به شمار میرود.
موارد یادشده حاصل تلاشهای ما در چهار سال گذشته برای ثبات و پیشرفت اقتصادی افغانستان است. این دستآوردهای چشمگیر نشان میدهند که افغانستان بیش از هر زمان دیگری در موقعیتی مناسب برای جذب سرمایهگذاری و توسعه قرار دارد؛ اما متأسفانه تحریمهای اقتصادی اعمالشده از سوی برخی کشورها و نهادهای بینالمللی، مانعی جدی در مسیر گسترش اقتصادی ما ایجاد کردهاند.
در حال حاضر نزدیک به ۹ میلیارد دالر از داراییهای کشور ما همچنان مسدود ماندهاند و بهدلیل همین تحریمها، ظرفیت ما در رشد اقتصادی و رقابت آزاد آسیب دیده است.
از شما انتظار داریم که در سطح جامعه بینالمللی، مسوولیت خود را برای آزادسازی داراییهای افغانستان و رفع تحریمها ادا کنید.
خانمها و آقایان!
چهار سال پیش، ما تعامل با جهان را از نقطه صفر آغاز کردیم. پیام خود را به تمامی کشورهای جهان رساندیم مبنی بر اینکه در چارچوب یک سیاست متوازن و مبتنی بر اقتصاد، خواهان هستیم که افغانستان را بخشی از جامعه جهانی بگردانیم. کشورهای منطقه پیام ما را با دیدگاهی مثبت دریافت کردند و امروز با همه کشورهای منطقه روابط نزدیک و دوستانه برقرار کردهایم.
همچنین دیگر کشورها نیز به این درک نزدیک شدهاند که تعامل سیاسی، تنها گزینه موجود برای برقراری رابطه با افغانستان است.
میخواهم یکبار دیگر یادآور شوم که امارت اسلامی افغانستان نه تنها با کشورهای منطقه، بلکه با همه کشورهای جهان خواهان روابط خوب بر مبنای احترام متقابل و رعایت ارزشهای خود است. ما میخواهیم با همه کشورها بر مشترکات کار کنیم و در خصوص مسائل اختلافی گفتوگو و بحث راه بیندازیم. از نگاه ما مذاکرات، نشستها و تعامل مثبت راه بنیادین حل مسائل و تنها مسیر اعتمادسازی است.
حاضرین محترم!
میخواهم با استفاده از این فرصت چند پیشنهاد مشخص مطرح کنم:
۱. از همه شما درخواست دارم که موضوع افغانستان را با در نظر گرفتن واقعیتهای میدانی و از زاویهای مستقل و منصفانه بنگرید، تلاشهای حکومت افغانستان در زمینه امنیت، اقتصاد و ثبات سیاسی منطقه نهباید نادیده گرفته شود.
۲. با توجه به اینکه بهرسمیت شناختن امارت اسلامی از سوی فدراسیون روسیه اقدامی مثبت بود، امیدواریم سایر کشورها نیز از این قبیل الگوها استفاده کنند و گامهای مثبتی در جهت همکاریهای عملی با افغانستان بردارند.
۳. امارت اسلامی عزم راسخ دارد که افغانستان را به نقطهی پیوند و اتصال برای توسعه اقتصادی منطقه تبدیل کند. اکنون زمان مناسبی است که بهجای دامن زدن به مشکلات، اولویت را به مشارکت و درگیری اقتصادی بدهیم.
۴. در مبارزه با مواد مخدر لازم است همکاری منطقهای مشترک برقرار کنیم تا بتوانیم این پدیدهی شوم را بهطور مشترک از سراسر منطقه ریشهکن سازیم. امارت اسلامی افغانستان در این زمینه آماده هر گونه همکاری ممکن است.
در پایان لازم میدانم رنجهای ملت مظلوم فلسطین را یادآور شوم. با تأسف بسیار نظم حاکم بینالمللی در جلوگیری از ظلمهای جاری علیه کودکان بیگناه، زنان و سالمندان در نوار غزه ناکام مانده است.
این وضعیت، پرسش بزرگی را در برابر سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل و فلسفهای حقوق بشر قرار داده است؛ امیدوارم پیشرفتهای جاری در مذاکرات به نتیجهای ملموس منتهی شود که علاوه بر حق آزاد تعیین سرنوشت برای ملت فلسطین، زندگیای با آرامش را برای آنان تضمین کند.
یکبار دیگر از بازیگران منطقهای و بینالمللی که توان متوقف ساختن ظلم و نسلکشی جاری در غزه را دارند، میخواهم تا اقدامات عملی اتخاذ و در این موضوع حیاتی مسوولیت خود را ایفا کنند.