په ایران کې د افغانستان اسلامي امارت د سفارت فرهنګي اتشې عزت‌الله اصف د ایران د سیمه ییزو او نړیوالو اړیکو پراختیا او مطالعاتو سازمان د کلتوري اړیکو له مرستیال ډاکټر عبدالرضا راشد سره لیدنه کړې.

په دې لیدنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د فرهنګي اړیکو د پیاوړتیا او پراختیا په اړه خبرې شوې دي.

د یاد سازمان مرستیال ډاکټر عبدالرضا راشد د لا زیاتو او غوره همکاریو لپاره خپل هر اړخیز ملاتړ اعلان کړی.

ښاغلي اصف د نوي کال د فرهنګي پروګرامونو په اړه له نوموړي سره خبرې کړې او له یاد سازمان څخه یې د اغېزناکو او پراخو همکاریو غوښتنه کړې ده.

دواړو خواوو هوکړه کړې، چې د خپلو موخو د تحقق لپاره به یو مستقیم ارتباطي کانال جوړوي.

د چاپېریال ساتنې ملي ادارې لوی رییس مولوي مطیع الحق خالص د ۱۴۰۴ کال د ثور په ۱۸ مه په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام (UNDP) له رییس سټیفن سره پخپل کاري دفتر کې لیدنه وکړه.

په دې لیدنه کې د افغانستان د چاپېریالي وضعیت، اقلیمي بدلون، چاپېریالي پروژو، د ګډې همکارۍ او همغږۍ د پیاوړتیا په تړاو بحث او خبرې شوې دي.

د چاپېریال ساتنې ملي ادارې رییس د (UNDP) د مشر او مل پلاوي هرکلی کړی او د دوی له راتګ څخه یې مننه کړې ده.

د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام مشر سټیفن ویلي، چې له چاپېریال ساتنې ادارې سره ښه همغږي او همکاري لري.

مولوي مطیع الحق خالص ویلي، چې د چاپېریال ساتنې په برخه کې باید زموږ او (UNDP) تر منځ ستراتېژیکه همکاري پیاوړي شي.

نوموړي زیاته کړې، چې په ملي کچه د افغانستان د ټاکل شوې ونډې سند NDC_2 چمتو شوی، چې د ملګرو ملکتونو د اقلیم بدلون د کنوانسیون سکرتریت ته د سپارلو په برخه کې د UNDP همکاري اړینه ده.

همدارنګه د ادارې د کارکوونکو د ظرفیت لوړونې او د NDC_3 سند په چمتو کولو په برخه کې (UNDP) د دې ادارې مالي او تخنیکي ملاتړ وکړي.

ښاغلي خالص غوښتنه کړې، چې د اقلیمي بدلون سره د مبارزې په برخه کې باید ځوانانو ته د ګډون زمینه مساعده شي، په نړیوالو چاپېریالي غونډو خصوصاً (COP-30) کې د ادارې د پلاوي د ګډون لپاره هلې ځلې وشي او د تګ امکانات دې ورته برابر شي.

په دې لیدنه کې همدا راز له اقلیمي بدلون سره د سازښت په برخه کې د نیالګیو کېنول مهم بلل شوي او مولوي مطیع الحق خالص ټینګار کړی، چې په راتلونکي کال کې باید د نړیوالو او ملي بنسټونو لخوا د نیالګیو کېنولو کچه درې او یا لږ تر لږه د سږ کال په پرتله دوه برابره شي، ځکه چې افغانستان د اقلیمي بدلون له ناوړه اغېزو څخه زیات اغیزمن شوی هېواد دی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د پراختیایې پروګرام (UNDP) مشر ښاغلي سټیفن د همکارۍ او همغږۍ په پیاوړتیا ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې زموږ همکاري محدوده نه ده، بلکې په هره برخه کې د افغانستان ملاتړ کوو او هر هغه څه مو چې په وس کې وي خپلو هڅو او همکاریو ته به دوام ورکړو.

نوموړي زیاته کړې، چې موږ په ټولو نړیوالو غونډو کې د افغانستان د ستونزو یادونه کړې او له بسپنه ورکوونکو هېوادونو څخه مو غوښتي، چې چاپېریالي او صحي موضوعات دې نه سیاسي کوي.

د لیدنې په پای کې د همکارۍ او همغږۍ په پیاوړتیا ټینګار شوی او هوکړه شوې، چې د ذکر شويو مسایلو په هکله به تخنیکي ټیمونه خپل کار ته ادامه ورکړي او د موجوده ستونزو د هوارولو لپاره به مناسبې حللارې ولټوي.

د عامې روغتیا وزارت له لوري د تلسیمیا ناروغۍ پر وړاندې د مبارزې او عامه پوهاوي غونډه وشوه.

په دې غونډه کې د یاد وزارت د روغتیايي خدمتونو وړاندې کولو مرستیال مولوي عبدالولي حقاني، د وزارت یو شمېر مرکزي رییسانو، د همکارو ادارو استازو، روغتیا پالانو او د رسنیو استازو ګډون کړی و.

مولوي عبدالولي حقاني د تلسیمیا ناروغانو د درملنې برخه کې ژمنتیا، عامه پوهاوی او په دې ناروغۍ اخته کسانو ته د روغتیايي اسانتیاوو رامنځته کول د غونډې موخه بللې او ویلي یې دي، چې د اسلامي امارت له واکمنېدو سره دې برخې ته پاملرنه زیاته شوې.

د ښاغلي حقاني په وینا، په همدې موخه د هېواد په زونونو کې د وینې بانکونه فعال شوي، په ولایتي روغتونونو کې اسانتیاوې برابرې شوې، د عامه پوهاوي پروګرامونه ترسره شوي او روغتیايي کارکوونکو ته روزنیز سیمنارونه ورکړل شوي دي.

نوموړي زیاته کړې، چې په تېر یوه کال کې تلسیمیا ناروغانو ته ۱۲ زره او ۹۵۰ بستې وینه توزیع شوې. دغه‌راز عامې روغتیا وزارت هڅه کوي، چې د نورو برخو ترڅنګ تلسیمیا برخې ته هم ځانګړې پاملرنه وکړي او په دې ناروغۍ اخته کسانو ته معیاري روغتیايي خدمات او اسانتیاوې برابرې کړي.

د عامې روغتیا وزارت د معالجوي طب لوی رییس ډاکټر وحدت الکوزي د تلسیمیا ناروغۍ پر وړاندې مبارزه د ټولو مسولیت بللی او ویلي یې دي، چې اوس‌مهال د هېواد په زونونو او ولایتونو کې د وینې فعال بانکونه شته او روغتیا وزارت په پلان کې لري، چې په راتلونکي کې د اندراګاندي (د ماشوم درملنې) روغتون کې د تلسیمیا ناروغۍ د درملنې عصري او مجهز مرکز پرانیزي، ترڅو په دې ناروغۍ د اخته کسانو معیاري درملنه وشي.

د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي په کابل کې د ایران له سفیر علي رضا بیکدلي سره وکتل.

صنعت او سوداګرۍ وزارت وایي، چې په دې کتنه کې افغانستان ته د ایران د صنعت او سوداګرۍ وزیر د سفر، د چابهار په تړاو د افغانستان، ایران او هند د درې اړخیزې ناستې د جوړېدو، ایران ته د افغانستان صادراتو د زیاتېدو او د ابونصر فراهي بندر میل ۷۸سړک د چارو د پیل په تړاو خبرې شوي.

د دې وزارت په وینا، چې د دې سربېره دواړو لوریو د سوداګریزو او صنعتي همکاریو د پراختیا، د ګډو صنعتي شرکتونو او په سرحدي سیمو کې د ازادې صنعتي سیمې د جوړولو، په هرات-خواف اوسپنیزې کرښې د پانګونې او د ماهي‌رود له لارې د سوداګرۍ په زیاتوالي هم خبرې کړې دي.

د کورنیو چارو وزارت لومړي مرستیال او کفیل مولوي محمد نبي عمري د یو شمیر ولایتونو له والیانو سره لیدنه وکړه.

په دې لیدنه کې والیانو د کورنیو چارو وزارت لومړي مرستیال ته خپل کاري راپور وړاندې کړی او په اړوند ولایتونو کې یې د فعالیتونو په تړاو معلومات شریک کړي دي.

په دې غونډه کې، چې د کورنیو چارو وزارت مقام د دفتر لوی رییس لوی پاسوال مولوي زین الله عابر هم ګډون درلود، د والیانو کړنې او لاسته راوړنې ستایل شوې دي.

د کورنیو چارو وزارت لومړي مرستیال او کفیل له دوی غوښتي، چې د ولس د سوکالۍ او ارامۍ لپاره له هېڅ راز هلو ځلو ډډه ونه کړي.

د بادغیس ولایت مرکز قلعه نو ښار په سیمه کې د ساداتو او سرخابي قومونو ترمنځ هغه دښمني چې شاوخوا ۳۰ کاله وړاندې پیل شوې وه، د یاد ولایت د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو ریاست د مسولینو، د شخړو د حل شورا غړو او د سیمې د قومي مشرانو په هڅو او منځګړیتوب سره پای ته ورسېده.

د یادو مسولینو او قومي مشرانو د څو ورځو هڅو او هوکړې وروسته، ښکېل اړخونه دې ته راضي شول چې پخوانۍ ستونزې شاته پرېږدي او په خپل منځ کې د ورورولۍ فضا رامنځته کړي.

په همدې موخه دواړو لوریو په بشپړ رضایت سره هوکړه وکړه، چې له دې وروسته به نه یوازې له شخړو او دعوو ډډه وکړي، بلکې د تلپاتې سولې، یووالي او تفاهم فضا به په خپلو کې پیاوړې وساتي او سوله ییز‌ ژوند به اختیار کړي.

د سیمي اوسېدونکو د دواړو قومونو دا پرېکړه وستایله او ژمنه یې وکړه، چې د اسلامي امارت له مسولینو سره، چې د دوی هر ډول ستونزو ته حل لارې لټوي همکاري وکړي او په ټولو برخو کې به ترې خپل ملاتړ جاري وساتي.

د اطلاعاتو او کلتور وزارت د ګرځندوی، مالي او اداري چارو مرستیال مولوي قدرت اللّٰه جمال د سياحتي شرکتونو له مسولینو سره لیدنه وکړه.

په دې لیدنه کې مولوي قدرت اللّٰه جمال د سياحتي شرکتونو فعاليتونه مثبت وارزول او ژمنه يې وکړه، چې د اطلاعاتو او کلتور وزارت د يادو شرکتونو د فعاليت د لا ښه کېدو په موخه ډېرو اسانتیاوو برابرولو ته ژمن دی.

نوموړي همدارنګه وویل؛ د اطلاعاتو او کلتور وزارت په داسې طرحه کار کوي، چې له مخې به يې ټول سياحتي شرکتونه د يوې ټولنې تر چتر لاندې راټول او ورسره به د حکومت او سياحتي شرکتونو ترمنځ همغږي لا ډېره شي.

ښاغلي جمال زیاته کړه، ژر به د دغه وزارت له لوري د سياحتي شرکتونو د فعاليتونو ارزونه هم پيل شي.

مولوي قدرت اللّٰه جمال ډاډ ورکړ، چې د اطلاعاتو او کلتور وزارت په اړوند انستیتیوټ کې د ګرځندوی په برخه کې د مسلکي کسانو د روزنې په موخه ګړندۍ هڅې روانې او په راتلونکي کې به په یاد انستیتیوټ کې د سياحتي شرکتونو استازي هم د روزنې په موخه جذب شي.

د سياحتي شرکتونو مسولينو د اطلاعاتو او کلتور وزارت له همکارۍ څخه مننه وکړه او خپلې ستونزې او وړانديزونه يې د ګرځندوی، مالي او اداري چارو له مرستیال سره شريک کړل.

د يادونې وړ ده، چې د ناستې په پای کې ښاغلي جمال د سياحتي شرکتونو مسولينو ته د ستونزو د حل ډاډ ورکړ او زياته يې کړه، چې په وړانديزونو به يې هم غور وشي‌.