ټولګټو وزارت وايي؛ د عالیقدر امیرالمؤمنین حفظ الله د حکم په اساس د کابل –غزني او کابل – جلال اباد دویم لین سړک، د ټولپلازا په بدل کې په اساسي ډول رغول کیږي، چې د کابل –غزني لویې لارې دویم لین سړک د ټولپلازا راټلولو چارې تیره ورځ د یاد سړک د رغونې په موخه پیل شوې.

د کابل – غزني دویم لین سړک د رغونې په پار له ۱۷ ډوله وسایطو څخه له ۸۰ تر دوه زره او ۶۰۰ افغانیو پورې اخیستل کیږي او وروسته په یو مشخص بانکي اکونټ کې راټولې او ذخیره کیږي، چې د یاد سړک لګښتونه به ورڅخه تمویل شي.

دا په داسې حال کې ده، چې څه موده وړاندي د کابل – غزني لویې لارې د دویم لین سړک د اساسي رغونې کار د افغانستان د اسلامي امارت د یو شمیر لوړ پوړو مسولینو په شتون کې پیل شوی وو او دامهال عملاً جریان لري.

د یادونې وړ ده، چې د کابل – جلال اباد لویې لارې د دویم لین سړک د ټولپلازا محصول د راټولولو چارې به په نږدي ورځو کې پیل شي.

د کابل – جلال اباد پر مسیر د یادې لویې لارې د دویم لین سړک د رغونې په موخه له ۱۲ ډوله وسایطو څخه له ۸۰ تر یو زر او ۳۰۰ افغانیو پورې اخیستل کیږي.

د یادې لویې لارې د دویم لین سړک د رغونې په تړاو ټولګټو وزارت او خصوصي سکتور ترمنځ تفاهم شوی دی او په نږدې راتلونکي کې به یې عملي چارې پیل شي.

کابل کې د ایران هېواد سفیر حسن کاظمي قمي د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزیر خلیل الرحمن حقاني سره د نوموړي د کار په دفتر کې لیدنه کړې.

په دغه ناسته کې په ایران کې د کډوالو په وضیعت او د کار، استوګنې او تعلیم په برخو کې په ورپېښو ستونزو باندې خبرې شوې دي.

د کډوالو او رستنېدونکو چارو وزیر د ایران هېواد لخوا د کډوالو د ۴۰ کلن کوربه توب مننه کړې او ویلي يي دي؛ اسلامي امارت هم تصمیم لري، چې کډوال هېواد ته راستانه کړي، خو د دې لپاره باید یو ګډ میکانیزم رامنځته شي، ترڅو دغه پروسه په باعزته توګه ترسره شي.

د کډوالو چارو وزرات مالي او اداري مرستیال شیخ کلیم الرحمان فاني د ګاونډیتوب حقوقو ته په اشارې ویلي، مونږ د اسلامي شریعت له مخې د ټولو ګاونډیانو حقوقو ته ژمن یو او له ګاونډیانو هم د ورته تعامل غوښتنه کوو.

د ایران سفیر په خپلو خبرو کې ویلي، ایران په هرو سختو شرایطو کې د افغانستان ترڅنګ ولاړ دی او دې همکارۍ ته دوام ورکوي.

نوموړي په ایران کې له افغانانو سره د ناوړه چلند راپورونه د دښمنو کړیو جعل بللی او زیاته کړې یې ده، ایران د کډوالو ټولو حقوقو ته رسېدنه کوي.

په ناسته کې ایران ته د کډوالو چارو وزارت یوه پلاوي په استولو هوکړه شوې ، ترڅو هلته د کډوالو ستونزې له نږدې وڅاري او له ایراني چارواکو سره یې د حل په موخه ناستې وکړي.

د اطلاعاتو او کلتور وزارت د خپرونو چارو معينيت اړوند د باختر اطلاعاتي اژانس رییس مولوي ضیاءالحق حقمل د رسنیو په شپږم نړیوال کنفرانس کې، چې د چین د سنکیانګ خودمختاره سیمې په اورومچي ښار کې جوړ شوی ګډون کړی.

د رسنیو په دې نړیوال کنفرانس کې د څه باندې ١٩٠ هېوادونو څخه د مهمو رسنیو، خبري اژانسونو او نورو رسنیزو بنسټونو ۵۰۰ استازو او مسولینو ګډون کړی دی.

 د کنفرانس اصلي موضوع په رسنیز بهیر کې د مصنوعي ځیرکتیا استعمال او د هغه منفي او مثبتې اغیزې دي.

د دې تر څنګ د رسنیو ترمنځ د لازیاتې همکارۍ او په نړیواله سطحه د روانو حالاتو د نشر په برخه کې د رسنیو د رول په اړه خبرې کیږي.

 د رسنیو نړیوال کانفرانس د چین هېواد د دولتي خبري اژانس شینهوا په کوربتوب او د نړۍ د نورو لویو خبري اژانسونو په همکارۍ جوړ شوی دی.

د افغانستان اسلامي امارت د عامې روغتیا وزیر مولوي نور جلال جلالي د پولیو پروګرام د همغږۍ په کلنۍ غونډه کې ګډون او وینا کړې.

د دې غوندې موخه د پولیو پروګرام اوسني پرمختګونو ارزول، په دې پروګرام کې د شته ننګونو په ګوته کول او حل لپاره یې د اغېزمنو لارو چارو موندل دي.

د یادې غونډې په جوړو شویو مراسمو کې د پولیو له منځه وړلو ملي بېړني عملیاتي مرکز رییس ډاکټر عبدالقدوس بریالي د ولایتونو روغتیا رییسانو، د کتلوي معافیت پروګرام امرینو او د پولیو برخې مسولینو ګډون کړی و.

د عامې روغتیا وزیر مولوي نور جلال جلالي ویلي، یاد وزارت هڅه کوي د هېواد د ټولو سیمو وګړو ته روغتیایي خدمات وړاندې کړي.

دغه‌راز مولوي نور جلال جلالي د نړیوالو شریکانو په همکارۍ په پلي کوونکو موسسو غږ کړی، څو په لرې پرتو سیمو کې ناروغانو ته غوره روغتیايي خدمات وړاندې کړي.

نوموړي زیاته کړې؛ د پولیو (ګوزڼ) واکسین د پلي کېدو پروګرام به هېوادوالو ته په ټولو سیمو، بانډو او جوماتونو کې ترسره کېږي.

مولوي نور جلال جلالي دغه راز د ولایتونو روغتیا رییسانو ته دنده سپارلې، چې د پلي کوونکو موسسو په چارو کې ستونزو پر وخت د عامې روغتیا وزارت سره شریکې کړي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق وايي، چې لبنان کې د اسرائیلي رژیم د بریدونو له امله په درېیو اونیو کې ۱.۲ میلیونه وګړي له خپلو کورنو بې‌ځایه شوي او ډېری یې بیروت او د دې هېواد په شمال کې یو شمېر سیمو ته تښتېدلي دي.

یاد سازمان زیاتوي، چې په کډوالو او بې‌ځایه شویو کې ۴۰۰ زره ماشومان شامل دي.

د یونیسف اجراییوي مرستیال تد چایبان لبنان کې له یوه ښوونځي، چې د بې‌ځایه شویو پر پناه‌ځای بدل شوی، د لیدنې پر مهال ویلي؛ په درېیو اوونیو کې د دې جګړې له امله د ماشومانو ډېرې اغیزمنتیا حیران کړی یم.

نوموړي زیاته کړې، چې لبنان کې ۱.۲ میلیونه ماشومان له زده‌کړو محروم شوي. د دوی ښوونځي یا د لاسرسي وړ نه دي، یا د جګړې له امله زیانمن شوي او یا هم د کډوالو پر پناه ځای بدل شوي دي.

نوموړي لبنان کې د نړیوالو بشرپاله قوانیو د نقض مخنیوي، د ملکي وګړو د خوندیتوب او سمدلاسي اوربند غوښتنه کړې ده.

د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت ویاند عنایت الله الکوزي وایي، د اټرا ادارې د طرزالعمل له مخې په تېرو درېیو میاشتو کې ۱.۶ میلیونه سیمکارټونه ثبت شوي.

نوموړي زیاته کړې؛ غیر قانوني سیمکارټونه چې افغانستان کې یو وخت یوه پېچلې معما او د ولس لپاره یو ستر سرخوږی و، خو د اسلامي امارت په حاکمیت سره د ولسونو ستره غوښتنه هم افغانستان کې د غیر قانوني سیمکارټونو مخنیوی و.

عنایت الله الکوزي ویلي؛ د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت توانیدلی، چې افغانستان کې غیر قانوني سیمکارټونه په عاجل او د یوه پرمختللي سیسټم په مټ، چې یاد سیسټم هم د مخابراتو وزارت د مسلکي انجنیر له خوا جوړ شوی، مدیریت کړي او د خلکو خصوصي حریم هم خوندي کړي.

نوموړي زیاته کړې؛ په افغانستان کې اوس مهال ۲۵ میلیونه سیمکارټونه شتون لري، چې له ډلې یې ۱۳.۹ میلیونه د اترا ادارې د طرزالعمل له مخې ثبت او د پاتې نورو د ثبت لړۍ روانه ده.

د لبنان روغتیا وزارت وايي، چې د دې هېواد په شمال کې پر ‘ايطو’ نومي کلي د اسرائیلي یرغلګرو د هوايي برید له امله ۲۱ کسانو ژوند بایللی او ۸ نور ټپیان شوي دي.

د رویټرز د راپور له مخې، په دې سیمه کې ګڼو بې‌ځایه شویو لبنانیانو هم پناه اخیستې وه.

دا کلی د لبنان ساحلي ښار طرابلس ته څېرمه په یوه غرنۍ سیمه کې پروت دی او ویل کېږي، چې اکثریت اوسېدونکي یې عیسویان دي.

دغه‌راز اسرائیلي رژیم د لبنان په سویل کې د ۲۵ کلیو اوسېدونکو ته د خپلو سیمو د پرېښودو امر کړی.

د دې ترڅنګ صهیونیستي رژیم د لبنان په بېلابېلو سیمو کې بریدونه جاري ساتلي او د دې هېواد په سویل او ختیځ کې یې څو ځایونه په نښه کړي.

د لبنان ملي اژانس (ان ان اې) ویلي؛ تېره شپه اسرائیلي یرغلګرو پر یوه ودانۍ او یوه روغتون برید کړی، چې دواړه ویجاړ او له کاره لوېدلي دي.

د الجزیرې د راپور له مخې، اسرائیلي رژیم ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې یې پر لبنان ۲۰۰ هوايي بریدونه کړي.

حزب‌الله هم ویلي، چې له اسرائیلي عسکرو سره یې نښتې کړې او په اسرائیلو یې توغندیز بریدونه کړي دي.

اسرائیلي رسنیو پر حیفا ښار د حزب‌الله د دوو توغندیو ویشتل تایید کړي، خو د تلفاتو په اړه یې څه نه دي ویلي.

د لبنان روغتیا وزارت وايي، چې د اسرائیلي یرغلګرو د بریدونو له پیل راهیسې ۲ زره او ۳۰۹ کسانو ژوند بایللی.

د اوبو مدیریت او کرنیزو ځمکو خړوبول د اسلامي امارت له لومړیتوبونو څخه دي او په دې برخه کې یې کوټلي ګامونه اخیستي دي.

اسلامي امارت د هېواد په کچه د هغو لویو او متوسطو بندونو ارزونه ترسره کړې، چې کارونه یې نیمګړي پاتې او یا هم نه وو پیل شوي.

د یادو بندونو د چارو بشپړولو لپاره جامع کاري پلانونه جوړ شوي، چې له مخې یې د تېرو درېیو میاشتو په جریان کې په پکتیکا کې د پالتوني بند، په لغمان کې شاهي کانال او روزګان کې د اغاجان بندونو عملي چارې پیل شوي او په زابل کې عمري بند ګټې اخیستنې ته وسپارل شو.

پلتوني بند پر جوړېدو سره به شاوخوا ۲۵ میلیون متره مکعب زېرمه، دوه زره او ۵۰۰ هکټاره ځمکه به خړوبه او ورسره به ۹۳۵ کیلو واټه برېښنا هم تولید شي.

د پلتوني بند چارو په بشپړېدو سره به تر ځمکې لاندې اوبو زیرمې قوي، کرنیزې ځمکې خړوبې، سېلابونه به کنټرول او د چاپیریال په خوندي ساتلو کې به رغنده رول ولوبوي.

همدا ډول د لغمان شاهي کانال او ۷۰ کیلو مټره اوږدوالی لري، چې د جوړېدو چارو په بشپړېدو سره به په دغه ولایت کې شاوخوا ۲۰ زره هکټاره کرنیزه ځمکه خړوبه او سلګونو هېوادوالو ته به د کار زمینه ورسره برابره شي.

همداراز د روزګان ولایت د اغاجان بند پر جوړېدو سره موسمي سېلابونه کنټرول او ځمکې لاندې اوبو د سرچینو په تقویه کې به رغنده رول ولوبوي.

د ۷۰ اغاجان بند څه د پاسه د ۷۰ میلیون متره مکعب اوبو د ذخیره کولو ظرفیت لري، چې اووه زره هکټاره کرنیزه ځمکه به خړوبه کړي.

د یادولو وړ ده، چې د روان لمریز کال د میزان میاشتې په پینځمه نېټه د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند له لوري په زابل کې د عمري بند ګټې اخیستنې ته وسپارل شو.

دغه بند د ۲۳ مترو په لوړوالي د ۲.۹ میلیونه مکعب اوبو د ذخیره کولو او د ۶۱ کیلو واټه برېښنا د تولید ظرفیت درلودونکی دی او ۵۶۰ هکټاره ځمکه خړوبوي، چې زرګونه کورنۍ ترې ګټه اخلي.