د کابل طبي علومو پوهنتون په قلبي، صدري او وعایي ناروغیو انسټیټیوټ کې د یوه ناورغ د زړه وال یا MVR په بریالي ډول تبدیل او عملیات یې په بشپړ ډول بریالي شول.

د دې ۳۵ کلن ناروغ عملیات د سویسي ډاکټرانو په ملتیا د افغان ډاکټرانو له لوري ترسره شوي، چې روغتیايي وضعیت یې په بشپړ ډول د ډاډ وړ دی.

دا دویم ځل دی چې په یاد انسټیټیوټ کې د زړه د ناروغ وال بدلېږي.

د یادونې وړ ده، چې له تېرې یوې اونۍ راهیسې د سویسي متخصصینو یاد پلاوی د دې انسټیټیوټ د ډاکترانو ظرفیت لوړونې او پیچلو عملیاتونو د ترسراوي په موخه راغلی، چې تر دې مهاله یې د زړه یو شمېر مهم عملیات هم تر سره کړي دي.

سویس هېواد تېر کال هم د ایرو ایشیا بنسټ له لوري د قلبي، صدري او وعایي ناروغیو له انسټیټیوټ سره د ۵۳ میلیونه افغانیو په ارزښت د زړه د بېلابېلو ناروغیو د وسایلو مرسته کړې وه.

ملي دفاع وزارت وایي، چې د انجینرۍ منسوبینو یې د پنجشیر ولایت د انجمن کوتل په هوارولو سره پنجشیر له بدخشان سره ونښلوه.

دا سړک ۳۰۰ کیلو متر اوږدوالی او ۱۰ متره پلنوالی لري، چې د نږدې ۵۰ کیلو متره چارو په بشپړېدو سره یې یاد دوه ولایتونه یو له بل سره وصل شول.

یاد وزارت زیاتوي؛ د دغه سړک پاتې چارې، چې د بدخشان تر بهارک ولسوالۍ پورې غځیږي په جدي ډول روانې دي او تر راتلونکو درېيو میاشتو به بشپړې شي.

دغه‌راز د دې سړک د چارو په بشپړېدو سره اوس د کران و منجان، یمګان، جرم او بهارک ولسوالۍ اوسېدونکي په کم لګښت او ۶ ساعتونو کې ځانونه پلازمینې کابل ته رسولای شي.

د بدخشان د ولسوالیو اوسېدونکي د دې سړک په جوړولو سره د ملي دفاع وزارت هڅې ستايي او وايي، چې د اسلامي امارت په راتګ سره ښه پاملرنه ورته شوې ده.

د الجزیرې نړیوالې خبري شبکې د راپور له مخې، اسرائیلو کې د رژیم ضد لاریونوالو شمېر شاوخوا ۷۵۰ زره ته رسېدلی او د لاریونونو د تنظیم کوونکو په وینا، یوازې ۵۰۰ زره کسان په تل‌ابیب کې لارو، کوڅو او سړکونو ته راوتلي دي.

اسرائیلو کې د حکومت ضد لاریونونو زور اخیستی او په ورځنۍ چاره بدل شوي دي، ځکه چې د بندیانو تبادلې او غزه تړانګه کې د جګړې پای ته رسولو په برخه کې د بنیامین نتانیاهو د ماتې او پاتې راتلو له امله د خلکو نهیلي لا پسې زیاتېږي.

د وسله‌والو شخړو د ځای او پېښو د معلوماتو پروژې (ACLED) د شمېرو له مخې، د تېر زېږدیز کال د اکټوبر له ۷مې راهیسې په اسرائیلو کې هره میاشت په منځني ډول ۱۱۳ لاریونونه شوي دي.

د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزارت مسولینو نن (یکشنبه، وږي ۱۸مه نېټه) د حکومت د اطلاعاتو او رسنیو مرکز کې د امارتي ادارو د یو کلنو لاسته راوړنو د تشریح پروګرام کې د یوه خبري کنفرانس پر مهال، د دغه وزارت د یو کلنو کړنو او لاسته راوړنو راپور له رسنیو سره شریک کړ.

د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزارت مسولینو په یاد خبري کنفرانس کې وویل؛ په تېر کال کې ۳۴ ولسي، درې فوق العاده او ۱۶ ولایتي غونډې جوړې شوي دي.

دغه راز ۷۰۰ سیمه ییزې ستونزې تر پېژندنې وروسته له اړوندو مراجعو سره شریکې او یادو ستونزو ته د رسېدنې په موخه د مسولینو لخوا ۴۰۰ پروژې منظور شوې دي.

مسولینو زیاته کړه، د زابل او پنجشېر ولایتونو د یو شمېر ولسوالیو د سړکونو جوړولو چارو بشپړېدل، د کاپیسا، میدان وردګو او لوګر ولایتونو اوسېدونکو د برېښنا ستونزو د حل په موخه د اړینو تدابیرو نیول او د بدخشان ولایت په پامیر ولسوالۍ کې د مخابراتي شبکو فعالول، د سیمه ییزو ستونزو د حل برخه کې د وزارت له مهمو لاسته راوړنو څخه دي.

د یاد وزارت مسولینو د خپلو خبرو په دوام وویل؛ په هېواد کې د اسلامي امارت په بیا حاکمېدو سره، د قومي شخړو کچه را ټیټه شوې او دغه وزارت په تېر یو کال کې د ۳۰۴ غونډو او ۵۲۵ ناستو په جوړولو سره د قومونو او خلکو ترمنځ شخړې او دښمنۍ په بشپړ ډول حل کړي دي.

په همدې ډول، د هرات ولایت په رباط سنګي ولسوالۍ کې د اڅکزیو، طاهري او نورو قومونو تر منځ د ۵۰ کلنې، د بادغیس په اب کمري ولسوالۍ کې د ۲۰ کلنې، په غزني ولایت کې د هزاره او کوچیانو د ۲۴ کلنې او د پنجشیر ولایت په ابشار ولسوالۍ کې د ۴۰ کلنې شخړې حل، په تېر کال کې د دغه وزارت له مهمو فعالیتونو څخه دي.

مسولینو زیاتوي، چې د هېواد د سرحدونو او پولو ساتنه، د وزارت له مهمو لومړیتوبونو څخه ده او په تېر یوه کال کې په دې برخه کې جدي او پرله پسې هڅې شوي دي.

همدارنګه د یاد وزارت مسولینو وویل؛ د بندرونو ریاست د وزارت په تشکیلاتي جوړښت کې اضافه شوی او دغه ریاست د ننګرهار، خوست، پکتیا، پکتیکا، زابل، کندهار، هرات، فراه، نیمروز، کندوز، تخار، فاریاب او بلخ په بندرونو کې ناروغانو، کډوالو او مسافرو ته د لازمو اسانتیاوو برابرولو په موخه، د هېواد له سرحدي ارګانونو سره اړینه همغږي کړې ده.

د مسولینو په وینا، د تېر کال پر مهال د کلتور، وګړو، مساحت، پوهنې، اقتصاد، پراختیا، کرنې او مالدارۍ په برخه کې څو اړخیزې څېړنې ترسره شوي، چې په پایله کې یې له بادغیس، غزني، پکتیا او فراه ولایتونو څخه هر اړخیز معلومات راټول او د سرحدي ولسوالیو نقشه هم چمتو شوې ده.

د دې وزارت مسولینو څرګنده کړه، چې اوسمهال د دغه وزارت په اړوند لېسو کې اووه زره او ۱۰۴ تنه په زده کړو بوخت دي، په تېر کال کې ۶۹۹ زده کوونکي فارغ شوي او یو زر او ۶۳۲ نوي زده کوونکي جذب شوي دي.

مسولینو وویل؛ دغه راز د بدخشان په فیض اباد کې د پامیري زده کوونکو لپاره د پامیر په نوم یوه نوې لېسه جوړه شوې، چې د استادانو او کارکوونکو د استخدام پروسه یې روانه ده.

د یاد وزارت مسولینو وویل؛ په تېر کال کې د ریاست الوزرا عالي مقام د لارښوونې له مخې، په بادغیس، فاریاب، جوزجان، بلخ، تخار، بغلان، بدخشان، ننګرهار، کندهار، هلمند، پکتیکا، ارزګان، بامیان، کونړ او میدان وردګ ولایتونو کې د کوچیانو له زیانمنو کورنیو سره نغدي او غیرې نغدي مرستې شوي دي.

مسولین زیاتوي، چې د هېواد په کچه د کوچیانو د درملنې لپاره ۱۰۰ ګرځنده او ۱۱ ثابت روغتونونه او د هغوی د څارویو د درملنې په موخه ۶۰ حیواني روغتونونه فعالیت کوي، د کوچیانو د مالدارۍ او اقتصادي ودې لپاره، روزنیز پروګرامونه جوړ شوي او په بېلا بېلو ولایتونو کې د څړځاینونو ۴۰  مورده ستونزې له اړونده مراجعو سره شریکې شوي دي.

د مسولینو د معلوماتو پر بنسټ، د وزارت اړوند، ۱۱ ښوونیزو مرکزونو د لیلیې چارو تنظیم په موخه د لایحې، د کوچیانو چارو د سمون، اسکان او څړځایونو د کړنلارې، د ټکنالوژي ریاست ته د ډیټا د امنیت پالېسۍ تخنیکی اسنادو او د قومي شخړو د حل کړنلارې د مسودې چمتو کول او د برېښنایي کتابتون فعالول، په تیر کال کې د دغه وزارت له نورو فعالیتونو څخه دي.

د عامې روغتیا وزارت وایي، چې د دغه وزارت او د ازموینو ملي ادارې له لوري د اکمال تخصص پروګرام له فارغانو څخه د “Comprehensive” ازموینه واخیستل شوه.

 یاد وزارت زیاتوي؛ د یادې ازموینې د پروسې روڼتیا په موخه د تخصصي روغتونونو د استادانو له لوري د قرنطین شرایطو لاندې پوښتنې چمتو شوې وې او په شرایطو برابرو۵۹۱ تنو هغه کاندیدانو څخه، چې مونوګرافونه یې بشپړ کړي وو او په انلاین ډول یې نوملیکنه کړې وه ازموینه واخیستل شوه.

د یادونې وړ ده، چې د اکمال تخصص لوی ریاست تل هڅه کړې د تخصصي پروګرامونو د بډایه کولو لپاره علمي معیارونه پلي او د ډاکټرانو علمي کچه لوړه کړي، ترڅو هېوادوالو ته په کور دننه معیاري خدمات وړاندې شي.

د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت وايي؛ د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزیر مولوي نجیب الله حیات حقاني د ترکمنستان هېواد له سفیر خواجه عوضوف سره لیدنه کړې.

یاد وزارت زیاته کړې؛ په دې لیدنه کې د نوري فایبر، سایبر سکیورټي او همدا راز د ټکنالوجۍ اړوند موضوعاتو خبرې وکړې.

 د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزیر د ترکمنستان هېواد سفیر ته د ښه راغلاست تر څنګ د عشق اباد او کابل اړیکې د وروۍ او د ښه ګاونډیتوب وبللې او ويي ویل، چې دواړه هېوادونه د اقتصادي ثبات لپاره چې د سیمې او ګاونډیو هېوادونو لپاره هم حیاتي ارزښت په ګډه کار کوي.

مولوي نجیب الله حیات حقاني اوسني دور کې ټکنالوجي د وخت اړینه اړتیا یاده کړه او زیاته یې کړه، چې د ډیټا د لیږد لپاره تر ټولو مهمه برخه د فایبر غځول دي.

نوموړي وویل، هېوادونه اوس مهال په دې هڅه کې دي چې خپل انټرنټي ماحول د امنیت له پلوده ډاډمن کړي چې مونږ هم په دې برخه کې پوره هڅه کړې د هېواد په کچه د سایبري جرایمو لابراتوار جوړ شوی او هڅه کوو په دې برخه کې نور لازم اقدامات هم ترسره کړو.

 د ترکمنستان سفیر خواجه عوضوف هم د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت څخه مننه وکړه او ويي ویل، اوسمهال دواړه هېوادونه په دې بوخت دي چې د فایبر غځونې او سایبر سیکیورټي په برخه کې په ګډه کار وکړي.

د همدې موخې د څارنې لپاره موده وړاندې د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت استازو یاد هېواد ته سفر درلود او په ځینو مهمو مواردو یې بحث او خبرې کړي او ځینې تفاهم لیکونه یې هم لاسلیک کړي دي.

د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي د ايران د درملو د تولید د يو شمېر لویو شرکتونو له مسولینو سره په خپل کاري دفتر کې لیدنه کړې.

په دې لیدنه کې د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي، د ایران د درملو تولید لويو شرکتونو له مسولینو سره، افغانستان ته د باکیفیته درملو د واردولو او د بې‌کیفیته او تقلبي درملو د مخنیوي پر لارو چارو خبرې کړې دي.

د ایراني شرکتونو مسولینو هم په افغانستان کې د خپلو شرکتونو د څانګو پرانیستلو او د خامو کیمیاوي موادو پر تولید چمتووالی ښودلی دی.

همدارنګه د صنعت او سوداګرۍ وزیر د يادو شرکتونو د پروګرامونو هرکلی کړی او ويلي يې دي؛ اوسمهال افغانستان ته د باکیفیته درملو پر وارداتو هېڅ ډول محدودیت او بندیز نشته او له هغوی څخه یې غوښتنه کړې، چې راشي او په افغانستان کې دې پانګونه وکړي.

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان وايي، چې د اسرائیلو د توسعه طلبۍ ‘استعمار’ د ګواښ درولو یوازینۍ لاره د اسلامي هېوادونو اتحاد دی.

نوموړي په اشغال شوې لوېدیځه غاړه کې د صهیونیستي یرغلګرو له لوري د یوې ترکي الاصله امریکايي مېرمنې ‘عایشه ‌نور’ د وژلو په غبرګون کې د اسرائیلي رژیم پر وړاندې د اسلامي هېوادونو پر ایتلاف ټینګار کړی.

دې ۲۶ کلنې ترکي الاصله امریکايي مېرمنې په لوېدیځه غاړه کې د اسرائیلي یرغلګرو د ناقانونه مېشتېدو پر وړاندې لاریون کې برخه اخیستې وه.

ښاغلي اردوغان استانبول ښار کې د اسلامي ښوونځیو اتحادیې له لوري په جوړه شوې غونډه کې ویلي: “د اسرائیلو د تکبر، لوټمارۍ او د اسرائیلي دولتي ترهګرۍ د درولو یوازینۍ لاره د اسلامي هېوادونو اتحاد دی.”

د رویټرز د راپور پر اساس، رجب طیب اردوغان له مصر او سوریې سره د ترکیې د اړیکو ښه کېدو په تړاو ویلي، چې د دې اړیکو موخه د اسرائیلو د ‘پراختیا غوښتنې’ ګواښونو پر ضد مبارزه کول دي، چې د نوموړي په وینا؛ د فلسطین تر څنګ لبنان او سوریې ته هم ګواښ پېښوي.

د ترکیې ولسمشر په روانه اونۍ کې د مصر د ولسمشر عبدالفتاح السیسي کوربه و، چې دواړو لورو د غزې د جګړې او انقرې او قاهرې تر منځ د اړیکو پراختیا په تړاو خبرې کړې وې.

مصر د قطر او امریکا سره په ګډه غزه کې د روانې جګړې پای ته رسولو په برخه کې د منځګړي رول لري.

یاد شرکت چې د چرګانو د روزنې، د هغوی د درملنې، واکسینولو او د چرګانو دانې په تیارولو کې کار کوي او له یادو برخو نظارت او څارنه هم کوي، له ننګرهار وروسته یې په خوست کې د جنوب ختيځ زون په کچه څانګه پرانېستل شوه.

په دې اړه جوړې شوې پرانېست غونډه کې د خوست مرستیال والي مولوي محبوب شاه قانت د یاد شرکت فعالېدل د افغانستان اسلامي امارت د لاسته راوړنو بېلګه یاده کړې او ویلي يې دي، دا چې د چرګانو د تولید په برخه کې به اسانتیاوې او د کیفیت ښه والی رامنځته شي.

نوموړي په خوست کې د یاد شرکت څانګې پرانیستلو له امله د مسولینو مننه کړې

د افغانستان د شرکتونو لوی رییس مولوي عبدالحمید اخوندزاده ویلي؛ دا ګام د هېواد د پرمختګ لپاره مهم او ګټور دی، د دې او ورته نورو شرکتونو د لاسنیوي او د لا غوړېدا لپاره موږ د کورنیو او دفاع وزارتونو سره خپل پرمختګونه او ستونزې شریکې کړي او هغوی په ډېره لېوالتیا د مرستې ډاډ راکړی.

مولوي عبدالحمید اخوندزاده پر سوداګرو، شتمنو خلکو او پانګوالو غږ کړی، چې اوس د بشپړ امنیت په راتګ سره تاسو کولی شئ، چې په بېلا بېلو برخو کې پانګونه وکړئ او په بېلا بېلو تولیداتو کې شرکتونه پرانېزئ، موږ مو بشپړې همکارۍ ته چمتو یو.

د افغان طیور شرکت عمومي ریس محمد اسمعیل مخلص ویلي؛ د یادې څانګې په پرانېستل کېدو به له ګاونډي هېواد پاکستان څخه خوست ته د اعلی کوالېټۍ پرته د B  او C  کیفیت چرګوړو را واردول منع شي، چې په پایله کې به یې په کم وخت کې بازار ته په مناسبه بیه د لوړ کیفیت چرګان وړاندې شي.

نوموړي زیاته کړې، دغه شان به بازار ته د حلالو چرګانو د وړاندې کولو پر مهال د هغوی د صحت معاینه ترسره کیږي او د حلالولو پر مهال به د (حلال) ټاپه هم ورکول کیږي، چې له امله به یې په بازار کې د مړو شویو او ناروغو چرګانو د خرڅلاو مخه ونیول شي.

ریاست الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر په مشرۍ په سپېدار ماڼۍ کې له نشه يي توکو او مسکراتو سره د مبارزې عالي کمېسیون پرانیسته وشوه.

په دې اړه جوړو شویو مراسمو کې د اسلامي امارت د کابینې یو شمېر غړو او د خپلواکو ادارو مسولینو هم ګډون کړی و.

د پرانیستې په مراسمو کې د کورنیو چارو وزیر خلیفه سراج الدین حقاني وویل، کورنیو چارو وزارت د ملي دفاع وزارت او نورو اړوندو ارګانونو په ګډې همغږۍ په تېرو درېیو کلونو کې د نشه يي توکو پر وړاندې جدي اقدامات کړي او ګڼې لاسته راړونې لري.

نوموړي زیاته کړې؛ نشه یي توکي نه یواځې د افغانانو، بلکې د ټول بشریت لپاره ګواښ دی، موږ پدې برخه کې د امکاناتو او تجهیزاتو له کمښت سره مخ یوو، اړتیا ده چې نړیواله ټولنه مرسته وکړي او د افغانستان کنګل شوې شتمني ازاده او بزګرانو ته بدیل کښت برابر شي.

ورپسې د ملي دفاع وزیر مولوي محمدیعقوب مجاهد له نشه یي توکو سره د مبارزې عالي کمېسیون جوړول لوی نوښت وباله او وې ویل، د ملي اسلامي اردو ځواکونه له نورو اړوندو ادارو سره په بشپړې همکارۍ له نشه يي توکو سره مبارزې ته چمتو دي.

د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي وویل؛ په افغانستان کې نه یوازې له نشه يي توکو بلکې، له انساني قاچاق او نورو سره هم باید مبارزه وشي.

نوموړي زیاته کړه، دغه پدیدې د افغان ځوانانو د تباه کولو ترڅنګ له نړیوالو سره د افغانستان پر اړیکو هم منفي اغېز کوي.

همداراز غونډې ته د عامې روغتیا وزیر مولوي نورجلال جلالي وویل؛ تر اوسه د ۱۴زره معتادینو درملنه شوې خو د بودیجې، بسترخونو، بشري قوې او د زونونو په کچه د سترو روغتیايي مرکزونو نشتون یې چارې ټکنۍ کړي دي.

نوموړي زیاته کړه، په دې برخه کې دې له عامې روغتیا وزارت سره مرستې وشي.

همدارنګه په دې غونډه کې د کار او ټولنیزو چارو وزیر ملا عبدالمنان عمري، د کرنې اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت مرستیال مولوي صدراعظم عثماني او د افغاني سرې میاشتې ټولنې رییس شیخ شهاب الدین دلاور خبرې کړي او د دې کمېسیون چارې یې مهمې بللي.

وروسته د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر د غونډې ګډونوالو ته په خطاب کې وویل، دا کمېسیون له نشه يي توکو او مسکراتو سره د مبارزې د همغږۍ او هدفمنده اقداماتو لپاره رامنځته شوی دی.

مولوي عبدالکبیر زیاته کړه؛ د اسلامي امارت له حاکمیت را وروسته په افغانستان کې د نشه يي توکو کر، تولید او قاچاق صفر ته نېږدې شوی دی.

نوموړي زیاته کړه، پر افغانستان د امریکا او ناټو له اشغال سره سم په هېواد کې نشه يي توکي زیات او د نړۍ ۹۰ سلنه نشه يي ‌توکي په افغانستان کې تولیدېدل.

سیاسي مرستیال همداراز وویل؛ وروستیو وچکالیو، سېلابونو او نورو طبیعي پېښو د افغانستان کرنیز سیستم سخت زیانمن کړی او بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.

مولوي عبدالکبیر له نړیوالې ټولنې‌ غوښتنه وکړه، چې د نشه يي ‌توکو په لمنځه وړلو او کروندګرو ته د بدیل کښت په برخه کې خپل مسولیتونه ادا کړي.

د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال په ټینګار وویل، دا مهال د افغانستان سرحدونه، بندرونه او هوايي‌ ډګرونه تر بشپړ امنیتي پوښښ لاندې دي او له هر ډول فساد څخه پاک دي.

همداراز د کورنیو چارو وزارت له نشه يي توکو سره د مبارزې معین لوی پاسوال ملا عبدالحق همکار وویل، په تېرو درېیو کلونو کې د نشه يي توکو پر ضد ۷۸زره عملیات شوي، چې په اړه یې ۲۰زره مظنونین نیول شوي، یو زر او۴۵۰ د بېلابېلو نشه يي توکو د تولید کارخونې له منځه تللي، ۱۲۲زره روږدي کسان تر درملنې لاندې دي او ۳۷ زره هکتاره ځمکه له نشه يي توکو پاکه شوې ده.