د بادغیس مطبوعاتي دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي؛ د اسلامي امارت زعیم رهبر عالیقدر امیرالمؤمنین حفظه‌الله یاد ولایت ته د سفر په ترڅ کې د دغه ولایت له والي مولوي عبدالصمد جاوید، سیمه‌ییزو مسولینو او مجاهدینو سره لیدنه کړې.  

په دې لېدنه کې عالیقدر امیرالمؤمنین حفظه‌الله د اسلامي نظام د پیاوړتیا، د شریعت د پلي کېدو، د سپیڅلي جهاد او موخو د ساتنې، د هېواد د مومنو بچیانو ترمنځ د اسلامي زده‌کړې د ترویج او د امیرانو د اطاعت او تر لاس لاندې کسانو باندې د شفقت په اړه خبرې کړې دي.

ورته مهال د اسلامي امارت رهبر خلکو  ته د خدمت کولو په تړاو یو شمېر لازمې سپارښتنې هم کړې دي.

د یادونې وړ ده، چې دا لومړی ځل دی چې د اسلامي امارت زعیم رهبر عالیقدر امیرالمؤمنین حفظه‌الله بادغیس ولایت ته کړی دی.

د کانونو او پټرولیم وزیر ملا هدایت‌الله بدري په مشرۍ ترکمنستان هېواد ته د افغان پلاوي د سفر پر مهال د افغانستان د برېښنا شرکت د اجرایوي عمومي رییس عبدالباري عمر او د یاد هېواد د انرژۍ وزیر اناګلدي ساپاروف ترمنځ د ټاپي پروژې د پلي کولو هوکړه لیک لاسلیک شو.

ټاپ پروژه د افغانستان برېښنا شرکت یو له مهمو پروژو څخه ده، چې د افغانستان له لارې پاکستان ته د ترکمنستان برېښنا لیږدوي.

د دې هوکړه لیک په لاسلیک سره دواړو خواو په خپلو خاورو کې د یادې پروژې پلي کولو په موخه د تاسیساتو جوړولو او همداراز د یادې پروژې اړوندو اسنادو د بشپړولو په برخه کې ژمنه کړې.

د یادې سترې او مهمې پروژې په پلي کېدو او بشپړېدو سره به په هېواد دننه زرګونو کسانو ته د کاري زمینې د برابرولو سربېره افغانستان د یاد مزي له لارې زیاته کچه برېښنا ترلاسه کړي او ترڅنګ به یې هر کال د ټرانزیټ حق پیسې پاکستان ته د لیږدوونکې برېښنا څخه ترلاسه کوي.

د سیاحتي شرکتونو د ټولنې مسولین وايي، د اسلامي امارت په واکمنېدو سره په هېواد کې تاریخي او تفریحي ځایونو ته د خلکو ورتګ زیات شوی دی.

سیلانیان وايي، د اسلامي امارت په واکمنېدوسره سراسري امنیت ټینګ شوی او له دې کبله تفریحي او تاریخي سیمو ته د خلکو ورتګ زیات شوی دی.

بلخوا سیاحتي شرکتونو ته ځيني مراجعه کوونکو ویلي، چې له تاریخي او تفریحي سیموڅخه لیدنه او د خلکو په دود او دستور پوهېدنه، کولی شي چې په ورځني ژوند ېې مثبت اغېزوکړي.

په ورته مهال د سیاحتي شرکتونو مسولین وايي، چې په ورځني ډول شاوخوا ۵۰ تنه د تاریخي او تفریحي ولایتونو د لیدنې په موخه دوي ته مراجعه کوي.

د سیاحتي شرکتونو د ټولنې مسولین زیاتوي، بهرنیو او کورنیو سیلانیانو ته یې لازمې آسانتیاوې برابرې کړي دي او هڅه کوي چې دخدمتونو لړۍ لا پراخه کړي.

د ازموینو ملي ادارې مسولینو نن( شنبه، د وږي لسمه نېټه) د حکومت د اطلاعاتو او رسنیو مرکز کې د امارتي ادارو د یو کلنو لاسته راوړنو د تشرېح پروګرام کې د یوه خبري کنفرانس پر مهال، د دغې ادارې د یو کلنو کړنو او لاسته راوړنو راپور له رسنیو سره شریک کړ.

د ازموینو ملي ادارې مسولینو په دې خبري کنفرانس کې وویل؛ تېر کال کې د تخنیکي او اداري پروسو د معیاري کولو، د کانکور ازموینو د جامع سیستم جوړولو، د ستراتېژیک پلان چمتو کولو، د افغانستان د ازموینو قانون مسودې د ترتیب او همدا راز د لسو طرزالعملونو او دوه مادو د پلي کېدو په برخه کې مهم ګامونه پورته شوي دي.

مسولینو زیاته کړه؛ په ۱۴۰۳ کال کې د کانکور ازموینې لپاره ۹۷ زره او ۹۱۷ د ګډون کارتونه چاپ شوي، د ازموینې پوښتنې په څلور ژبو (پښتو، دري، انګلیسي او عربي) چمتو شوي او د ازموینې وخت له ۱۶۰ دقیقو څخه، څلور ساعتونو ته زیات شوی دی.

دغه راز د یاد وزارت مسولینو وویل، د لومړي ځل لپاره د دې ادارې دویمې واحدونه په کندهار، هرات، بلخ، بامیان، کندوز، پکتیا او ننګرهار زونونو کې رامنځته شوي دي.

مسولینو د خپلو خبرو په دوام وویل، له پوهنې وزارت سره د شاوخوا ۴۰ زره ښوونکو د ازموینې اخیستو په موخه، د همکارۍ تفاهم لیکونه لیک لاسلیک شوي دي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، په تېر کال کې له ۱۷۷ زره او ۲۰ کسانو ازموینه اخیستل شوې او ۸۷۱ زره او درې بریالي کسان بېلابېلو ادارو ته ورپېژندل شوي دي.

دغه‌راز یادو مسولینو وویل، د بېلابېلو ادارو ۵۸ ډله ییزې ازموینې په پوره شفافیت سره اخیستل شوي او پایلې یې هم اعلان شوي دي.

د ازموینو ملي ادارې مسولینو زیاته کړه، په تېر کال کې د ۱۴۰۳ کال د عمومي کانکور، متفرقه، اختصاصي، دیني، د ماسټرۍ پروګرامونو، د علمي کچې تثبیت، مالیې وزارت، طبي شورا، عامې روغتیا وزارت، د امر بالمعورف او نهې عن المنکر وزارت، نظامي اکاډمیو او د نورو ادارو د ازموینو لپاره، شاوخوا ۲۰۰ زره د نوم لیکنې فورمې وېشل شوې او له راټولولو وروسته، د ادارې په سیستم کې ثبت شوي دي.

د مسولینو په وینا، د ۱۴۰۴ کال کانکور لپاره د اړینو تدابیرو نیول، د افغانستان د ازموینو قانون مسودې نهايي کول، د ادارو د ډله ییزو ازموینو اخیستل، د سیستمونو پراختیا، د اوو زونونو په کچه د ادارې د دویمي واحدونو تجهیز او د تخنیکي او اداري سیستمونو معیاري کول، په روان کال کې د ادارې له مهمو لومریتوبنو څخه دي.

نږدې درې کاله وړاندې افغان سوداګرو د صادارتو او وارداتو په برخه کې ډيره تکیه د پاکستان په کراچۍ او تورخم بندرونو کوله، چې د دغه بندرونو په بنديدو سره به د افغانستان نړیواله سوداګري ټکنې کېده او ورسره به په کورنیو بازارونو کې د سوند او لومړنیو خوارکې توکو بیې لوړیدې.

د صنعت او سوداګرۍ وزارت وايي؛ د اسلامې امارت د اقتصاد محوره پالیسۍ په مټ توانیدلي، چې د کراچۍ، تورخم او سپین بولدک بدیلې لارې پیدا کړي او سیمې او نړۍ سره خپله سوداګرۍ پراخه کړي.

د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام جواد اخوندزاده وايي؛ د اسلامي امارت د اقتصاد محوره پالیسۍ له مخې اوس د تورخم او کراچۍ بندرونو بدیلې لارې موندلي او دا مهال د تورغونډې، حیرتان، شیرخان، چابهار او بندر عباس له لارې د منځنۍ اسیا ترڅنګ ایران، چین، هند او ترکیې سره سوداګرېزه راکړه ورکړه لري.

ورته وخت کې د مالیې وزارت د ګمرکونو عمومي رییس مفتي عبدلمتین سعید وايي، اوس مهال يې د هېواد په ټولو ګمرکونو کې افغان سوداګرو ته هرډول اسناتیاوې برابره کړي او په ښه توګه يې د سیمې او نړۍ سره سوداګرۍ روانه ده.

د یو شېمر افغان سوداګرو په وینا، په تېرو درې کالونو کې يې په کراچۍ او تورخم بندرونو تکیه کمه شوې او د خپلې نړیوالۍ سوداګرۍ لپاره يې نورې لارې پیدا کړي او واخان کوردور په جوړېدو سره به د افغانستان نړیواله  سوداګري لا پراخه شي.

دا په داسې حال کې ده، چې افغانستان اوس مهال د سیمې او نړۍ له ۸۰ زیاتو هېوادونو سره سوداګریزه راکړه ورکړه لري او تېر کال کې نړیوالو مارکیټونو ته د دوه ملیارده ډالرو په ارزښت د افغاني توکو صادرات کړي دي.

د  جمعې ورځ، د ۲٦/۲/۱۴۴۶ هـ ق نېټه چې ۹/٦/۱۴۰۳ هـ ش نېټې سره سمون خوري.

د هېواد له مختلفو لارو څخه افغان کډوال راستانه شوي او په بېلابېلو برخو کې ورته اړین خدمتونه وړاندې شوي.

بشپړ راپور یې په لاندې ډول وړاندې کیږي:

ننـــــــــګرهــــــار

تورخم ډېورنډ فرضي کرښه

د ثبت، تثبیت او استقبال کمېټه:

د تورخم له لارې ۲۴ کورنۍ چې د غړو شمیر یې ۱۰٦ تنه کیږي، هېواد ته راستنې او ثبت شوي دي.

د ټرانسپورټ او لېږد کمېټه:

له تورخم څخه ۲۰ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۰۵ تنه و، کابل او ننګرهار ولایتونو ته په خوندي توګه لېږدول شوي او یادو کورنیو ته ۸۴ زره افغانۍ کرایه هم ورکړل شوې ده.

د مالي چارو د تنظیم کمېټه:

د مالي چارو تنظیم کمېټې لخوا له ۳۲ کورنیو سره مرسته وشوه، چې ټولې ۲۴۰ زره افغانۍ کیږي.

د خدماتو او روغتیايي چارو کمېټه:

د تورخم په عمري کمپ کې راستنېدونکو کډوالو ته د روغتیا په شمول مهم خدمات وړاندې شوي:

مخابرات: راستنو شویو کډوالو ته ۱۳۱ عدده سیمکارتونه، په وړیا توګه چې وړیا دقیقې او انټرنېټي بستې هم په‌کې فعاله وې، وېشل شوي دي.

کنــــــــــــــدهار

سپین بولدک ډیورنډ فرضي کرښه

د ثبت، تثبیت او استقبال کمېټه:

د سپین بولدک له لارې ۱۳ کورنۍ چې د غړو شمیر یې ٦٦ تنه کیږي، هېواد ته راستنې او ثبت شوي دي.

د مالي چارو د تنظیم کمېټه:

د مالي چارو د تنظیم کمېټې له لوري نن په تخته پل کمپ کې له ۱۴ کورنیو سره ټولې ۱۱ زره او ۴۰۰ افغانۍ مرسته شوې .

نیمروز

ورېښمو لار

د ثبت، تثبیت او استقبال کمېټه:

د ورېښمو له لارې ۷٦ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۳۰۱ تنه و، هېواد ته راستنې او ثبت شوې دي او همدا راز یو زر او ۲۳۰ تنه مسافر وطن ته راغلي دي.

د مالي چارو د تنظیم کمېټه:

د مالي چارو د تنظیم کمېټې له لوري له ٦۰ کورنیو سره ټولې ۵۴٦ زره افغانۍ مالي مرسته شوې.

د خدماتو او روغتیايي چارو کمېټه:

په نیمروز کې راستنېدونکو کډوالو ته د روغتیا په شمول، بېلابېل خدمات وړاندې شوي:

مخابرات: راستنو شویو کډوالو ته ۷٦ عدده سیمکارتونه، په وړیا توګه چې وړیا دقیقې او انټرنېټي بستې هم په‌کې فعاله وې، وېشل شوي دي.

د اطلاعاتو او عامه پوهاوي کمېټه:

د نیمروز ولایت ورېښمو بندر کې کډوالو ته عامه پوهاوی ورکړل شوی. یادو کډوالو ته د دوی د ثبت، لېږد، مالي مرستو، لنډ مهاله مېشتېدنې او همدرانکه د هېواد، اسلامي نظام، مهاجرت، صبر او زغم، ښوونې او روزنې په اړه ګټور پوهاوی ورکړل شوی.

هـــــــرات

اسلام کلا

د ثبت، تثبیت او استقبال کمېټه:

د اسلام کلا له لارې ۷۳ کورنۍ چې د غړو شمیر یې ۱۵۳ تنه کیږي، هېواد ته راستنې او ثبت شوي دي.

د مالي چارو د تنظیم کمېټه:

د مالي چارو د تنظیم کمېټې له لوري په اسلام کلا بندر کې له ۹۰ کورنیو سره ټولې ٦۴۲ زره افغانۍ مرسته شوې.

د ټولو کمېټو د بېلابېلو کړنو ټولیز ارقام په لاندې توګه دي:

ثبت شوي کډوال: ۱۸٦ کورنۍ، ٦۲۷ وګړي

لېږدول شوي کډوال: ۲۰ کورنۍ، ۱۰۵ وګړي

مرسته شوي کډوال: ۱۹٦ کورنۍ

وېشل شوي سیمکارتونه: ۲۰۷ عدده

کرنې وزارت وايي: د دې وزارت مالي او اداري مرستیال د کروندګرو د ستونزو د څېړلو، د عایداتي سرچینو د زیاتوالي، د طبیعي سرچینو د ساتنې او له  شپږ زره متریک ټنه څخه د زیاتو اضافي غنمو د پېرلو او زېرمه کولو په موخه بغلان ولایت ته سفر کړی.

د دې سفر په ترڅ کې د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت مالي او اداري مرستیال ملا اغاجان اخوند د بغلان د کرنې په ریاست کې له یو شمېر بزګرانو او د کرنیزو تخمونو د تولید د شرکتونو له مسولینو سره لیدنه کړې.

ملا اغاجان اخوند له بزګرانو سره په لیدنه کې ویلي؛ په اسلامي امارت کې تبعیض ځای نه لري، زموږ بنسټیزه موخه د خلکو خدمت دی، زموږ اصلي موخه د کرنې او مالدارۍ له لارې اقتصادي ودې ته زمینه برابرول دي.

د بغلان د کرنې رییس مولوي رحیم الله احدي ویلي؛ سږ کال د دغه ولایت په څو ولسوالیو کې د سېلابونو له امله ډېرې ځمکې ویجاړې شوې، کروندګر مرستې ته جدي اړتیا لري.

نوموړي همداراز د محصولاتو د زېرمه کولو لپاره د معیاري سړې خونې او د کیمیاوي سرې او د غنمو او وریجو د اصلاح شویو تخمونو وېش غوښتنه کړې.

دغه‌راز د یاد ولایت بزګرانو ویلي؛ د اوبو لګولو کانالونه ډک دي او پاکولو ته اړتیا لري، د اقلیم بدلون پر بڼوالو اغېز کړی دی او بڼوال یې زیانمن کړي دي، متخصصین باید ورته د حل لاره ومومي او د غنمو اصلاح شوي تخمونه دې پر وخت ووېشل شي.

 په همدې حال کې په بغلان ولايت کې د کرنیزو تخمونو د يوه شرکت مسول ویلي؛ د کرنیزو تخمونو د توليد لپاره د غنمو تر کښت لاندې سیمه لږه ده، شرکتونو ته باید د قوشتیپې په کانال کې ځمکه ځانګړې شي او د کرنیز بانک پورونه ورکړل شي.